
Chọn nó khi muốn một chai rượu táo có ghi rõ số năm và nhìn hiện đại hơn nhóm chai cổ điển.
1.624 chai
Rượu mạnh là rượu đã qua nồi cất, phần lớn chai đóng ở quanh 40 độ, cao hơn hẳn vang và bia. Nhóm này gồm whisky, cognac, gin, rum, tequila và vodka, mỗi dòng đi từ một nguyên liệu và một lối ủ riêng.
Xem theo dòng vuốt xem thêm

Chọn nó khi muốn một chai rượu táo có ghi rõ số năm và nhìn hiện đại hơn nhóm chai cổ điển.










Chọn nó khi cần một chai rum Jamaica để pha là chính mà uống thuần vẫn nghe được.













Giá rượu mạnh chênh nhau khá xa, tuỳ dòng. Bảng dưới gom theo dòng, cột giá lấy theo chai rẻ nhất còn hàng của nhóm đó.
| Dòng | Dung tích | Nồng độ | Giá từ |
|---|---|---|---|
| Rum | 700ml | 40% | 49.000 ₫ |
| Vodka | 700ml | 40% | 52.000 ₫ |
| Whisky | 700ml | 40% | 110.000 ₫ |
| Brandy | 700ml | 40% | 245.000 ₫ |
| Gin | 700ml | 43% | 260.000 ₫ |
| Speyside | 700ml | 40% | 605.000 ₫ |
| Cognac | 700ml | 40% | 675.000 ₫ |
Người làm rượu mạnh lên men nguyên liệu thành một thứ nước có cồn nhẹ, đun lên rồi hứng lấy phần hơi ngưng lại. Cồn bay hơi ở nhiệt độ thấp hơn nước nên phần hứng được có nồng độ cao hơn hẳn phần ban đầu.
Vang và bia chỉ lên men mà không qua nồi cất nên nồng độ của chúng thường dừng quanh 15 độ, mức men còn chịu được. Rượu mạnh ra khỏi nồi có thể trên 70 độ rồi mới được pha loãng xuống mức đóng chai. Vermouth và các chai trong nhóm rượu khai vị đi từ nền vang nên nhẹ độ hơn hẳn.
Nguyên liệu quyết định tên gọi. Ngũ cốc cho whisky và vodka, nho cho brandy và cognac, mía cho rum, cây agave cho tequila và mezcal, gạo cho nhiều loại shochu và soju. Rượu đã cất để nguyên chai dựng đứng ở chỗ mát tối thì giữ được rất lâu vì đã ngừng già từ lúc ra khỏi thùng, chai cất tủ 10 năm vẫn đúng số tuổi in trên nhãn.
Nguyên liệu đem lên men quyết định vị của chai, còn quãng nằm thùng quyết định phần lớn giá.
| Dòng | Nét dễ nhận | Dùng cho |
|---|---|---|
| Whisky | Vani, mật ong, gỗ sồi, có dòng thêm khói | Uống trơn, highball, hoặc làm quà |
| Cognac và brandy | Nho khô, mứt cam, hoa khô, êm và tròn | Uống sau bữa, làm quà biếu |
| Rum | Đường cháy, chuối, dừa, gia vị ngọt | Mojito, Daiquiri, ly có nước quả |
| Tequila | Thảo mộc, tiêu xanh, đất, có bản khói | Margarita, Paloma, ly có chanh |
| Gin | Bách xù, vỏ chanh, rễ cây, khô và thơm | Gin tonic, Martini, Negroni |
| Vodka | Sạch, rất ít mùi riêng, hậu vị ngắn | Ly cần nền không mùi, uống lạnh |
Whisky, cognac, tequila và rum mỗi dòng nói tuổi theo một kiểu riêng và đọc được bốn kiểu này là hiểu nhãn của phần lớn chai rượu mạnh đang bán.
| Dòng | Thang trên nhãn | Nghĩa là gì |
|---|---|---|
| Whisky | Ghi thẳng số năm | Tuổi của phần rượu trẻ nhất trong chai |
| Cognac | VS, VSOP, XO | Ba bậc từ thấp lên cao, tính theo phần trẻ nhất |
| Tequila | Blanco, Reposado, Añejo | Dưới 2 tháng, 2 tới 12 tháng, 1 tới 3 năm |
| Rum | Số năm, nhưng không có luật chung | Có xứ ghi tuổi trung bình nên tin ít hơn |
Mua rượu mạnh theo tên tuổi dễ tốn tiền vào chai không hợp việc nên nghĩ chai sẽ được uống trơn, đem pha hay đem biếu thì chọn nhanh hơn.
| Bạn định làm gì | Dòng nên xem | Tầm tiền |
|---|---|---|
| Chai đầu tiên, uống trơn hoặc thêm đá | Whisky Speyside, hoặc cognac hạng VSOP | 1 tới 2,5 triệu |
| Dựng quầy tại nhà, pha nhiều kiểu | Gin, rum trắng và vodka | Dưới 1 triệu mỗi chai |
| Uống cùng bữa nhiều dầu mỡ | Tequila Blanco, hoặc whisky Islay | 1 tới 2,5 triệu |
| Biếu, cần chai đọc nhãn là hiểu | Whisky có ghi số tuổi hoặc cognac XO | Từ 2,5 triệu |
| Muốn thứ lạ, khác hẳn thứ đã quen | Mezcal, gin Nhật, hoặc rum nước mía ép | 1 tới 2,5 triệu |
Giá rượu mạnh đội lên chủ yếu theo thời gian nằm thùng. Gin và vodka cất xong là đóng chai bán được, còn whisky và cognac phải nằm kho nhiều năm mới có chai đầu tiên. Với ngân sách dưới 1 triệu, một chai gin hay rum trắng đã thuộc hạng tốt của dòng đó, còn whisky cùng tầm tiền chỉ mới chạm tới bậc thấp nhất.
Uống trơn thì mỗi lần rót chừng 30ml vào ly nhỏ miệng thắt cho hương tụ lại. Cho đá vào thì lưỡi tê đi và hương bị lạnh giữ lại nên chai hơi gắt uống với đá dễ chịu hơn, còn chai thơm thì mất bớt cái hay.
Muốn thêm nước thì nhỏ từng giọt rồi nếm lại, chừng 3 tới 5 giọt cho một phần 30ml vì nước hạ độ cồn một chút và làm những mùi đang bị cồn giữ lại thoát ra. Chai từ 46 độ trở lên đáng thử cách này nhất, chai 40 độ thêm nước dễ thành nhạt.
Mỗi dòng rượu mạnh có nhóm nhà làm riêng, rất hiếm nhà làm đủ cả sáu dòng, còn các tên dưới đây là những nhà whisky Scotland quen mặt nhất.
| Nhà | Xứ | Nét dễ nhận |
|---|---|---|
| Macallan | Scotland | Ủ thùng sherry là chính, vị nho khô và gia vị ngọt, nhóm giá cao |
| Glenmorangie | Scotland | Nồi cất cao nhất Scotland nên rượu nhẹ và thơm hoa quả |
| Glenfiddich | Scotland | Lê và táo, nhẹ nhàng, chai single malt nhiều người uống đầu tiên |
| Johnnie Walker | Scotland | Chia bậc theo màu nhãn, mỗi bậc một mức khói khác nhau |
| Balvenie | Scotland | Còn tự ủ mạch nha trên sàn, vị mật ong rõ |
| The GlenAllachie | Scotland | Nhiều bản ủ thùng sherry và vang, cái tên giới chơi tìm mấy năm nay |
| Chivas | Scotland | Rượu pha êm và tròn, quen mặt ở bàn tiệc Việt |
| Glenlivet | Scotland | Nhà đầu tiên của vùng có giấy phép hợp pháp, vị thanh và cân |
Người đặt quà hay hỏi giá trước rồi mới kể người nhận là ai. Làm ngược lại thì dễ chọn đúng hơn, biết người đó thường uống gì và uống vào dịp nào rồi mới nhìn tới tầm tiền.
Biếu sếp hay người lớn tuổi thì nhìn cognac bậc XO hoặc whisky có số tuổi cao, tầm tiền hợp lý trên 5 triệu. Quà cho đối tác, đồng nghiệp hợp với whisky pha bậc 12 năm hay cognac VSOP trong khoảng 1 tới 3 triệu. Bạn bè hay pha ly ở nhà sẽ thích gin, rum hoặc tequila mẻ nhỏ dưới 1 triệu, còn người đã sưu tầm rượu lại tìm bản single cask hay bản đóng chai giới hạn, thường trên 5 triệu.
Quà biếu ở Việt Nam thường được trao tận tay mà không bọc lại nên chai có hộp nguyên bản trông chỉn chu hơn hẳn chai trần cùng giá. Dịp cuối năm có riêng nhóm rượu Tết với nhiều hộp quà, còn quà cảm ơn, quà mừng thọ hay mừng thăng chức thì tìm thêm bên rượu biếu tặng.
Các nhà giả kim vùng Ả Rập hoàn thiện kỹ thuật chưng cất trong khoảng thế kỷ 8 tới thế kỷ 10, ban đầu để làm nước hoa và thuốc. Chữ alcohol và chữ alembic, tức cái nồi cất, đều đến từ tiếng Ả Rập.
Khoảng thế kỷ 12, kỹ thuật này vào châu Âu qua Tây Ban Nha và trường y Salerno ở Ý. Suốt vài trăm năm sau, rượu cất vẫn bán trong hiệu thuốc với cái tên nước của sự sống, tiếng Latin là aqua vitae. Cụm này còn sống trong nhiều thứ tiếng, whisky đến từ uisge beatha trong tiếng Gael, còn eau de vie của Pháp là dịch thẳng.
Rượu mạnh chỉ thành hàng tiêu dùng đại trà từ thế kỷ 18 và 19, khi tháp cất liên tục ra đời và làm cồn nền rẻ đi rất nhiều.