
Dịp muốn mở một chai Napa chát chắc, quả chín trọn, uống cùng cừu nướng hoặc phô mai già.
128 chai
Vang Mỹ trong danh mục phần lớn làm ở California, thêm Pinot Noir của Oregon và Merlot, Chardonnay của bang Washington. Tên giống nho như Cabernet Sauvignon, Zinfandel hay Chardonnay thường nằm ngay mặt trước nhãn Mỹ, nên người mới dễ đoán vị hơn nhãn châu Âu. Vang đỏ California nổi tiếng với vị quả chín, đậm và độ cồn khá cao.

Dịp muốn mở một chai Napa chát chắc, quả chín trọn, uống cùng cừu nướng hoặc phô mai già.

Hợp món béo như tôm hùm bơ tỏi hoặc cua sốt kem, cần chai trắng có sức nặng, thơm dứa, đào vàng và bơ.

Cabernet đầy đặn, thơm lý chua đen và ca cao, hợp bò áp chảo cho ai muốn uống đúng thứ làm nên tên tuổi Napa.

Chai Mỹ có khung rõ hơn bậc phổ thông, thơm ca cao, vani và gia vị ngọt từ gỗ.

Hợp người không rành rượu, vì đỏ nhẹ, mềm ngay hớp đầu, thơm anh đào đỏ và mâm xôi, rót ở 14 tới 16 độ.

Brunch với bỏng ngô, sushi hay khoai tây chiên cần vang nổ khô, tươi và dễ mở như chai này.


Cá hấp, hải sản nướng hay salad hợp một Chardonnay Napa vẫn giữ độ tươi, vani rất mỏng.


Duckhorn ủ Chardonnay Napa Valley 9 tháng trong gỗ sồi Pháp, một phần lên men malolactic.

Dành cho người thấy Sauvignon Blanc xanh và sắc quá gắt, bản này chín và đầy, hợp cá hồi áp chảo hay tôm sốt bơ.

Dành cho ai muốn Chardonnay Mỹ đủ béo mà còn tươi, mượt, vị táo nướng, vani và bơ.

Cho bữa gà quay, cá hồi hay mì sốt kem, chai Chardonnay Monterey này ấm, tròn, có bánh quy nướng và vani.

Người thích Chardonnay California cân bằng sẽ hợp chai này, ăn cùng gà quay hoặc cá vược nướng.

Gỏi xoài, cá hấp hay nộm hoa chuối hợp Chardonnay mọng quả, không gỗ, xoài, dứa, dưa lưới.


Gà nướng, cá chiên hay tôm sốt bơ tỏi hợp Chardonnay tròn, béo, táo vàng, dứa, bưởi ở cuối.

Người thích Chardonnay California dày và béo sẽ hợp chai này, ăn cùng hải sản sốt kem hay gà nướng.

Gỏi cuốn, tôm hấp hoặc món có chanh, me hợp với vang trắng tươi, sạch, cam chanh, táo xanh và đào chín.

Cho bữa nhẹ với sò điệp, gà nướng chanh hoặc salad rau thơm, vì Sauvignon Blanc này tròn hơn nhóm New Zealand.

Hợp bữa hải sản lẫn bữa có món béo, Chardonnay này sắc trước rồi mới tròn, không béo ngậy.

Gỏi cuốn, cá hấp hay món cay nhẹ hợp một chai trắng thơm hoa, nhẹ độ, chua sáng.

Bàn có người chưa quen vang đỏ nên chọn chai mềm, quả chín như mứt, chát rất nhẹ.


Cabernet Mỹ không chỉ có quả chín, đầy, thơm lý chua đen với nguyệt quế khô, hợp bò nướng.

Bò nướng lá lốt hoặc sườn bò nướng than hợp với Cabernet Napa dày, thơm nho đen chín với tuyết tùng.

Bữa nướng có sườn sốt, burger hay thịt xông khói sẽ hợp Zinfandel Lodi đầy đặn, đậm ca cao và mâm xôi đen này.

Gà hầm rượu vang, cá hồi nướng thảo mộc hoặc nấm nướng hợp với Pinot Noir nhiều mâm xôi và gia vị bánh nướng.

Hợp sườn nướng, bò hay thịt xông khói, chai đỏ Mỹ này rất đậm, việt quất, mận và đường nâu.

Bò bít tết hay sườn nướng hợp chai Cabernet Napa đầy đặn, mượt và chát dày đã tròn cạnh này.

Chọn chai này cho bữa có thịt đỏ khi bạn muốn thử Cabernet của một xứ ít người Việt biết.

Napa theo lối Pháp, cân bằng, vị ngọt dịu của quả chín hoà cùng chút cỏ xanh, chát mềm mượt.


Bò nướng, sườn ram hay hamburger hợp một Cabernet California đầy, ấm, nhiều nho đen.

Sườn nướng BBQ, burger hay thịt kho hợp Zinfandel California đầy, ấm, đọng quả chín này.

Gà nướng, cá hồi áp chảo hay nấm xào hợp Pinot Noir mềm, chát rất nhẹ, thơm dâu tây và mâm xôi.

Thịt bò, thịt cừu hay thịt rừng hợp chai Napa mềm mượt, sâu lắng này, chát tròn đi cùng axit dịu.

Merlot Napa để hiểu vì sao có nhà dựng tên tuổi trên giống này, hợp bò bít tết hoặc vịt quay.

Merlot Mỹ ở bậc cao nhất của nhà, hợp bò áp chảo hoặc thịt thú rừng, chát dày mà đã chín, khui trước 2 giờ.


Chọn chai này cho bữa có thịt đỏ khi bạn muốn một chai Napa đã mềm sẵn chứ không phải chờ.

Hợp bò bít tết, sườn nướng hay phô mai già, chai Cabernet Napa này có mocha, ca cao và mâm xôi đen.

Chọn chai này cho bữa nướng ngoài trời khi bạn muốn một chai đỏ ngọt quả và dễ vào.

Muốn Napa của một điền trang có lịch sử dài thì chai này hợp bò bít tết hoặc sườn nướng, hậu vị dài.

Seven Oaks pha Cabernet Sauvignon với Petite Sirah và Merlot, ủ 12 tháng trong gỗ sồi Mỹ.

Bữa bít tết thăn ngoại nướng than, cần đỏ Napa rất đầy, chát dày mà mịn, nên qua bình 90 phút.

Bò nướng, sườn hoặc phô mai già hợp với Cabernet đầy đặn, êm, thơm mận đen, vani và gỗ sồi.

Giá vang Mỹ chênh nhau khá xa tuỳ dòng, cột giá lấy theo chai rẻ nhất còn hàng của mỗi nhóm.
| Dòng | Dung tích | Nồng độ | Giá từ |
|---|---|---|---|
| Vang giá tốt | 750ml | 13,5% | 250.000 ₫ |
| Pinot Noir | 750ml | 14% | 515.000 ₫ |
| Vang trắng | 750ml | 13,5% | 520.000 ₫ |
| Cabernet Sauvignon | 750ml | 13,5% | 530.000 ₫ |
| Vang đỏ | 750ml | Không ghi trên nhãn | 530.000 ₫ |
| Chardonnay | 750ml | 13,5% | 650.000 ₫ |
| California | 750ml | 14,5% | 745.000 ₫ |
| Napa Valley | 750ml | 15% | 945.000 ₫ |
| Vang thế giới mới | 750ml | Không ghi trên nhãn | 1.045.000 ₫ |
| Vang cao cấp | 750ml | 14,5% | 3.015.000 ₫ |
Cabernet Sauvignon California thường gợi quả đen, còn Zinfandel thêm hương mứt quả và gia vị. Vang Mỹ cũng có Pinot Noir, vang trắng và rosé ngọt. Vì khí hậu khác nhau giữa bang và vùng nhỏ, hãy chọn theo giống nho trước khi so những tên nhà làm.
Nhãn Mỹ thường nêu tên nhà, giống nho và nguồn gốc. Theo quy định liên bang, rượu ghi một giống thường cần ít nhất 75% giống ấy. Oregon áp dụng mức 90% cho Pinot Noir và nhiều giống khác. Tỷ lệ này nói về thành phần, không bảo đảm một phong cách vị cố định.
Tên vùng trên nhãn Mỹ được gọi là AVA, tên đầy đủ American Viticultural Area, tức vùng trồng nho được công nhận như Napa Valley, Russian River Valley hay Willamette Valley. Chai in tên một AVA phải có ít nhất 85% nho trồng trong vùng đó. Chai chỉ ghi California thì toàn bộ nho phải trồng trong bang, nhưng có thể gom từ nhiều vùng xa nhau.
Chữ Reserve trên nhãn Mỹ không có luật đi kèm, mỗi nhà dùng theo cách riêng, nên đọc nó như tên một dòng của nhà đó. Vài chai đỏ cao cấp không in tên giống nho mà mang tên riêng, như Joseph Phelps Insignia hay Orin Swift Papillon, vì trong chai là rượu phối kiểu Bordeaux từ Cabernet Sauvignon, Merlot và vài giống khác.
Cabernet Sauvignon là giống nho đỏ chiếm nhiều chỗ nhất trong vang Mỹ, từ chai dưới 300.000đ tới chai vài chục triệu. Giống nho này cho rượu chát rõ, tức cảm giác khô ráp trên lưỡi và lợi sau khi nuốt, cùng mùi quả đen. Tiền chênh nhau chủ yếu vì vùng trồng, thời gian ủ thùng và tên nhà làm.
Crane Lake Cabernet Sauvignon California giá dưới 300.000đ, dùng trong những bữa ăn thường ngày. Rót mát để thử cùng món thịt kho hoặc gà kho gừng. Việc chai có dễ uống hay không vẫn tùy khẩu vị và nước sốt, không thể kết luận chỉ vì rẻ hơn Cabernet Napa.

B R Cohn Silver Cabernet Sauvignon California ở gần 800.000đ là chai khác để so hương quả và ảnh hưởng của thùng gỗ. Nhà B R Cohn gắn với Glen Ellen thuộc Sonoma, nhưng cần đọc xuất xứ của chính dòng Silver. Chai này đáng xem cho bò lúc lắc hoặc bò kho bánh mì.

Paso Robles có nhiều Cabernet hương quả chín, nhưng phong cách thay đổi theo từng khu vườn và nhà làm. Austin Paso Robles Cabernet Sauvignon hơn 1 triệu dùng để thử. Mở chai và nếm trước sẽ giúp quyết định dùng ngay hay để thêm trong ly.

Silver Oak ủ Cabernet hoàn toàn trong thùng sồi Mỹ, trong khi nhiều nhà Napa chuộng sồi Pháp. Sồi Mỹ cho mùi dừa và vani rõ hơn, nên ly Silver Oak Alexander Valley Cabernet Sauvignon dễ nhận ra ngay khi rót. Alexander Valley nằm ở phía bắc Sonoma, chai giá gần 6 triệu, hợp biếu người đã mê vang đỏ đậm.

Orin Swift Palermo Cabernet Sauvignon từ Napa có nhãn nổi bật, giá khoảng 2,5 triệu. Tên nhà còn gắn với những chai phối như Papillon. Khi mua quà, nên chọn theo người nhận thích Cabernet hay rượu phối, thay vì dựa vào độ tuổi hoặc hình trên nhãn.

Cabernet Mỹ đứng cạnh Bordeaux hay Chile thế nào được so kỹ trên trang Cabernet Sauvignon, còn các chai của thung lũng nổi tiếng nhất nước Mỹ được gom riêng ở nhóm Napa Valley.
Ba giống này cho ba kiểu vị khác Cabernet, người uống quen một chai Cabernet đổi sang để so. Zinfandel được coi như giống nho riêng của nước Mỹ, dù về gốc cùng một giống với Primitivo của vùng Puglia bên Ý. Zinfandel California đậm quả như mứt mận, cay nhẹ, độ cồn hay cao, ăn cùng sườn nướng mật ong hay thịt xiên nướng sả.
Gnarly Head Old Vine Zinfandel dưới 700.000đ và Seghesio Old Vine Zinfandel Sonoma County gần 1,5 triệu đều in chữ Old Vine, nghĩa là nho lấy từ những gốc nho già. Luật Mỹ không quy định tuổi tối thiểu cho chữ này, mỗi nhà tự đặt mốc của mình, nên Old Vine nói về tuổi cây chứ không phải tuổi rượu.
Pinot Noir có cả ở California lẫn Oregon, mỗi nơi lại gồm nhiều vùng nhỏ. Belle Glos Eulenloch Pinot Noir ở khoảng 1,3 triệu là gợi ý cho gà quay, còn Barefoot Varietal Pinot Noir có giá dưới 400.000đ. Trang Pinot Noir giới thiệu cả Mỹ, Pháp và New Zealand.
Petite Sirah, còn gọi Durif, thường có màu sẫm và vị chát rõ. Ironstone Petite Sirah Lodi dưới 600.000đ giúp tìm hiểu, còn Caymus Suisun Grand Durif thuộc tầm khác. Đây là giống nho riêng, không phải tên của chai Syrah nhẹ hoặc một cấp Cabernet đậm hơn.
Bữa có hải sản, món bơ hay bàn tiệc cần chai ướp lạnh thì vang trắng, vang hồng và vang nổ Mỹ dễ rót hơn chai đỏ nhiều cồn.
Chardonnay Mỹ có bản dùng gỗ cho hương bơ, vani và bản thiên về hương quả. Beaulieu Vineyard California Chardonnay và Chateau Ste Michelle Chardonnay của Washington đều dưới 800.000đ. Trang Chardonnay giải thích thêm sự khác biệt cách làm, giúp chọn cho món cá hồi hay gà sốt kem.
Fumé Blanc là tên Robert Mondavi phổ biến cho Sauvignon Blanc, thường gắn với cách làm có thùng gỗ nhưng không bắt buộc mọi chai đều như vậy. Robert Mondavi Napa Valley Fumé Blanc là ví dụ quen thuộc. Wente Louis Mel Sauvignon Blanc mang tên Louis Mel, người gắn với lịch sử vườn nho Livermore.
Barefoot Varietal White Zinfandel là vang hồng ngọt nhẹ làm từ nho đỏ Zinfandel, giá dưới 400.000đ. Chữ White dễ làm người mua tưởng là vang trắng, trong ly rượu lại hồng phớt, ướp lạnh cho tiệc sinh nhật rất dễ uống. Người thích vang hồng khô thì tìm ở nhóm vang hồng, phần lớn là rosé của Pháp.
Vang nổ Mỹ ít gặp hơn. Domaine Ste Michelle Brut của Washington dưới 800.000đ, chữ Brut nghĩa là khô, khai tiệc tất niên công ty là đủ. Coppola Sofia Brut Rosé màu hồng, hay được chọn cho tiệc cưới. Các kiểu có bọt khác của Pháp, Ý, Tây Ban Nha nằm ở trang vang nổ.
Hầu hết vang Mỹ bán ở Việt Nam đến từ ba bang dọc bờ Thái Bình Dương. California làm phần lớn số vang của cả nước, Oregon ở phía bắc mát và mưa nhiều hơn, còn Washington trồng nho trên vùng đất khô phía đông dãy núi Cascade.
| Bang | Vị hay gặp | Hợp với ai, món gì | Chai để thử |
|---|---|---|---|
| California | Vang đỏ đậm quả chín, Zinfandel cay nhẹ, Chardonnay tròn và béo | Người thích vang đậm, bò nướng, sườn nướng | J. Lohr Seven Oaks Cabernet Sauvignon, Seghesio Sonoma Zinfandel |
| Oregon | Pinot Noir thanh, chua tươi, thơm quả đỏ | Người thích Pinot Noir, thử cùng vịt hoặc cá hồi | Domaine Drouhin Oregon Laurène Pinot Noir, Resonance Pinot Noir Willamette Valley |
| Washington | Merlot và Cabernet chắc vị, quả đen, giá dễ chịu | Bữa có thịt, đối chiếu độ cồn từng chai | Columbia Crest Grand Estates Merlot, Chateau Ste Michelle Cabernet Sauvignon |
California đủ lớn để có trang riêng, nơi Napa, Sonoma, Paso Robles và Lodi được tách thành từng phần trong nhóm vang California. Napa là thung lũng nổi tiếng nhất với Cabernet Sauvignon đắt tiền, còn Lodi ở vùng trong đất liền có nhiều Zinfandel và Petite Sirah giá mềm hơn.
Oregon nổi tiếng với Pinot Noir, đặc biệt ở Willamette Valley. Nhà Drouhin từ Bourgogne lập điền trang tại Dundee Hills và làm Domaine Drouhin Oregon Laurène Pinot Noir. Thử với cá hồi nướng hoặc vịt quay. Coppola Diamond Collection Pinot Noir Oregon là lựa chọn khác ở tầm quanh 1 triệu.
Phần lớn vườn nho Washington nằm phía đông dãy Cascade, khác khí hậu ẩm của vùng ven biển. Thung lũng Columbia có nhiều Cabernet và Merlot. Columbia Crest Grand Estates Merlot dưới 1 triệu là một ví dụ cho bò kho hoặc sườn, còn Chateau Ste Michelle có thêm các lựa chọn đỏ và trắng.
Khi đã rõ mình thích Cabernet, Zinfandel hay Pinot, ngân sách sẽ giúp khoanh chai cụ thể. Dưới 1 triệu đã có nhiều chai Mỹ cho bữa cơm và tiệc nướng, khoảng 1 tới 3 triệu là Napa, Sonoma và Paso Robles của những nhà có tên tuổi.
| Số tiền mỗi chai | Chai Mỹ nên lấy | Dịp dùng |
|---|---|---|
| Dưới 500.000đ | Barefoot Cabernet Sauvignon, Dark Horse Cabernet Sauvignon, Purple Cowboy Trail Boss Cabernet Sauvignon Paso Robles | Nướng sân thượng, mâm cơm tối |
| 500.000đ tới 1 triệu | Hahn Cabernet Sauvignon, Girard Cabernet Sauvignon Napa Valley, Raymond R Collection Field Blend, Seghesio Sonoma Zinfandel | Mang sang nhà bạn tối thứ bảy |
| 1 tới 3 triệu | J Lohr Hilltop Cabernet Sauvignon Paso Robles, Silverado Cabernet Sauvignon Napa Valley, Jonata Todos Santa Ynez Valley, Duckhorn Napa Valley Merlot | Bữa bò nướng, quà theo sở thích người nhận |
| 3 tới 7 triệu | Clos du Val Cabernet Sauvignon, Swanson Face Cabernet Sauvignon, Freemark Abbey Cabernet Sauvignon, Overture by Opus One | Biếu đối tác, kỷ niệm ngày cưới |
| Trên 7 triệu | Caymus Special Selection, Beringer Private Reserve, Opus One, Dominus Estate | Tủ rượu người sưu tầm, quà Tết lớn |
Opus One và Dominus Estate đáng cân nhắc khi người nhận đã thích Cabernet cùng các chai phối Napa. Người thích Chardonnay hoặc Pinot Noir nên được chọn đúng dòng họ uống, bất kể mức giá quà. Nhóm vang cao cấp có thêm Bordeaux và Barolo để đối chiếu.
To Kalon là vườn nho ở Oakville trong thung lũng Napa, tên lấy từ tiếng Hy Lạp nghĩa là vẻ đẹp cao nhất. Highest Beauty To Kalon Vineyard dùng đúng nghĩa đó làm tên, là Cabernet Sauvignon thuần chọn từ nhiều khoảnh trong vườn, giá gần 18 triệu, dành cho người sưu tầm Napa.

Eliza’s To Kalon Vineyard phối Cabernet Sauvignon với Cabernet Franc, khác Highest Beauty làm từ Cabernet Sauvignon. Hai chai cùng gắn với To Kalon nhưng không thay thế nhau chỉ vì giá gần nhau. Khi mua cho người sưu tầm, hãy xác định đúng tên chai và năm họ đang tìm.
Vang đỏ đậm thường dễ cảm nhận hương hơn khi được rót mát. Khoảng 16°C là một điểm bắt đầu để thử với Cabernet California, rồi điều chỉnh theo chai. Đừng dùng thời gian làm lạnh cố định vì chai ở phòng nóng và chai từ tủ vang khác nhau.
Chai Napa còn trẻ và đậm có thể rót sang bình chừng 30 tới 60 phút cho thoáng. Zinfandel hay Pinot Noir thì nên rót thẳng ra ly nếm trước, thấy hương đã rõ thì dùng luôn, còn mờ thì chờ thêm ít phút rồi thử lại thay vì gạn theo một thời lượng cố định.
| Món trên bàn | Chai Mỹ nên mở | Vì sao hợp |
|---|---|---|
| Bò lúc lắc, bò nướng tảng | Cabernet Paso Robles hoặc Napa | Thịt bò nhiều đạm làm vị chát dịu xuống |
| Sườn nướng mật ong, thịt xiên nướng sả | Zinfandel Old Vine | Vị quả chín như mứt đi cùng chỗ cháy cạnh ngọt của món |
| Vịt nướng chao, cá hồi sốt cam | Pinot Noir Oregon | Vị chua tươi làm nhẹ phần da béo, ít chát nên không át món |
| Cua rang bơ, tôm nướng bơ tỏi | Chardonnay California | Rượu tròn và đầy theo kịp lớp bơ |
| Gỏi cuốn, nem rán | Fumé Blanc hoặc vang nổ Brut | Vị chua và bọt làm sạch miệng sau món chiên |
Nước chấm nhiều đường và ớt dễ làm cảm giác cồn hoặc vị chát rõ hơn. Bữa có nhiều món nên cân nhắc cả vang trắng và vang đỏ theo từng phần ăn. Rượu còn lại cần đậy kín, cất ngăn mát và kiểm tra hương ở lần dùng sau.
Mỗi chai vang Mỹ đi đường chính ngạch đều mang tem, và tờ nhãn phụ bằng tiếng Việt cho biết đơn vị nào đưa chai đó về. Lúc người giao tới, bạn mở thùng, soi tem, nhãn phụ và năm in trên chai Napa hay Oregon rồi mới trả tiền.
Chai Mỹ giao không đúng đơn được trả lại tiền, cửa hàng trả cả cước hai chiều, doanh nghiệp lấy được hoá đơn đỏ, tất cả ghi ở trang cam kết chính hãng. Chai Napa mua ở chỗ khác chưa chắc thật hay giả, bạn gửi ảnh tem, mặt sau kèm ảnh nắp chai qua Zalo, cửa hàng soi hộ không lấy tiền.