
Rioja làm theo lối cũ tới từng khâu, chát rất mịn, thơm anh đào đen với gia vị khô, hợp bò nướng hoặc thịt cừu hầm.
159 chai
Vang Tây Ban Nha phần lớn là vang đỏ từ Tempranillo và Garnacha của Rioja, Ribera del Duero, Toro, Priorat, bên cạnh vang trắng Albariño, Verdejo, vang sủi Cava và sherry của Jerez. Nhãn thường in tên vùng trước tên nho, kèm các chữ Crianza, Reserva, Gran Reserva cho biết rượu được ủ bao lâu trong thùng gỗ và trong chai.

Rioja làm theo lối cũ tới từng khâu, chát rất mịn, thơm anh đào đen với gia vị khô, hợp bò nướng hoặc thịt cừu hầm.

Cừu, bò nướng hay phô mai vừa già nên gặp chai hữu cơ tươi sáng, chát vừa mà chắc này.

Một chai Tây Ban Nha khác lối, hợp ăn cùng thịt bò hoặc cừu, rượu đầy, ấm, chát mềm.

Vang trắng có kết cấu chứ không chỉ độ chua, ăn cùng hải sản nướng, gà hoặc cơm rang hải sản.

Hợp bữa cơm thường với thịt kho, gà rang hoặc pizza, chai đỏ nhẹ này thơm anh đào và dâu chín.

Cuối bữa tối bên bánh ngọt nhẹ, hãy rót sherry ngọt có siro cây phong và nho khô này.

Dành cho người thích sherry khô và đậm, nhắm cùng gan ngỗng hoặc thịt hun khói.

Tráng miệng đậm vị, kem hoặc phô mai xanh ăn cùng sherry ngọt, thơm óc chó rang và có cà phê.

Hợp bữa hải sản hoặc sushi, sherry Fino khô, giòn, vị ô liu xanh, nên ướp lạnh.

Ô liu, hạnh nhân hay sashimi nên đi với sherry khô hẳn, uống lạnh, hợp cả măng tây.

Mở cuối bữa cùng hạt rang, giăm bông khô hay phô mai già, chai Oloroso rất khô, đầy, có óc chó và cà phê đen.

Mở cuối bữa cùng kem vani, bánh sô cô la hay phô mai xanh, chai sherry này ngọt sánh, thơm nho khô, cà phê và mật ong.

Bàn có phô mai đậm vị hợp chai Cava bán khô, vị ngọt đi song song với luồng chua nên không lấn nhau.

Dành cho người thích Cava kiểu truyền thống, ăn cùng tapas hay hải sản vì bọt mềm và vị gọn.


Chọn chai này cho buổi gặp đông người khi bạn cần một chai nổ dễ vào và nhẹ tiền.


Hải sản, gỏi hay phô mai dê hợp chai trắng Tây Ban Nha tươi, độ chua sắc và hậu vị sạch.

Cá nướng, thịt trắng hoặc gà hấp lá chanh hợp với Rioja trắng chính xác, khoáng chạy suốt, thơm hạt thông và hạt phỉ.

Cá nướng, gà quay hay phô mai vỏ cứng ăn cùng Rioja trắng dịu mà phong phú, mật ong và thì là.

Chọn bản này khi cần một chai trắng uống suốt bữa mà không phải cân nhắc tiền.

Bàn nghêu hấp sả, tôm luộc hoặc gỏi đu đủ hợp trắng nhẹ, chua sống động, khoáng tinh tế.

Bàn có ốc hương hấp sả, tôm luộc hoặc gỏi bưởi hợp chai trắng Tây Ban Nha cân và tròn này.

Món cay hoặc món châu Á hợp với vang trắng thơm hoa, nhẹ cồn, nhóm hoa làm dịu vị cay.

Bữa thường với pizza, thịt nguội hay mì sốt cà chua hợp chai đỏ Tây Ban Nha tươi, chát mỏng này.

Dành cho bữa thịt nướng hay jamón, chai Reserva Tây Ban Nha này mượt, ấm, chát đã mềm.

Thịt nướng, chorizo hoặc cơm thịt hợp chai Tây Ban Nha tròn trịa và cân bằng.

Người ưa Tempranillo vùng Ribera del Duero sẽ hợp chai đầy đặn, mềm và nhiều quả đỏ chín này, uống cùng thịt đỏ nướng.

Cho người muốn thử Rioja làm theo lối hiện đại, đầy sức, với cam thảo, cà phê rang và ca cao.

Bò kho, sườn nướng hoặc thịt quay hợp với Rioja mềm sẵn, người chưa quen vang đỏ vẫn uống được.

Muốn thử Ribera del Duero dễ chịu thì chai này hợp thịt cừu nướng hoặc cơm chiên thịt.

Bước vào Priorat bằng chai của Álvaro Palacios, người đưa Priorat trở lại bản đồ rượu thế giới.

Rioja đã nằm hầm gần một thập kỷ mà vẫn tươi, mượt, thơm quả đỏ khô với nấm, nên rót nhẹ tay.

Hợp ai muốn Rioja cổ điển để thấy thùng gỗ Mỹ, vị tròn, chát mềm, thơm vani với dừa nướng, ăn cùng thịt nướng hoặc thịt cừu.

Thuộc một trong hai vùng vang xếp bậc cao của Tây Ban Nha, chai này ấm, đầy, chát chắc mà mượt.

Món quay nguyên con, bò hoặc thịt rừng hợp với Rioja đầy, đã mở, thuốc lá và nho khô ở giữa ngụm.

Người thích vang Tây Ban Nha mượt, uống được ngay thì hợp chai này, đặc biệt bữa thịt nướng.

Bàn có phô mai đậm vị hợp chai Rioja Gran Reserva đã nằm lâu, chát mượt hết cạnh.

Muốn một chai Rioja trẻ cho bữa thường thì đây là lựa chọn, hợp pizza hoặc thịt nguội.

Người thích Rioja Reserva của nhà lâu đời sẽ hợp chai này, ăn cùng thịt đỏ, thú rừng hoặc phô mai lâu năm.

Rioja nằm kho lâu cho bữa cừu nướng hoặc nấm, khi bạn muốn rượu đã mềm hẳn.


Hợp thịt nướng, sườn quay hay lạp xưởng, chai Tempranillo hữu cơ này có ca cao, gỗ sồi nướng, hương thảo.

Chọn chai này cho bữa có thịt khi bạn muốn một chai Rioja đã qua bậc ủ mà vẫn nhẹ tiền.

Thích hợp cho người muốn hạng Gran Reserva của Rioja, rượu đã chờ nhiều năm và tan hết cạnh chát.

Mở trong bữa đùi cừu nướng hoặc heo sữa quay, vì rượu nằm gỗ lâu nên mềm, mùi vani với da thuộc.


Chọn chai này cho bữa có thịt đỏ khi bạn muốn một chai Rioja đã qua bậc ủ dài.
Giá vang Tây Ban Nha chênh nhau khá xa tuỳ dòng, cột giá lấy theo chai rẻ nhất còn hàng của mỗi nhóm.
| Dòng | Dung tích | Nồng độ | Giá từ |
|---|---|---|---|
| Vang trắng | 750ml | 13% | 260.000 ₫ |
| Vang giá tốt | 750ml | 13% | 260.000 ₫ |
| Vang nổ | 750ml | 11,5% | 380.000 ₫ |
| Cabernet Sauvignon | 750ml | 14% | 405.000 ₫ |
| Vang hồng | 750ml | 11,5% | 430.000 ₫ |
| Vang đỏ | 750ml | Không ghi trên nhãn | 510.000 ₫ |
| Rioja | 750ml | 14% | 526.000 ₫ |
| Tempranillo | 750ml | 14,5% | 570.000 ₫ |
| Vang cường hoá | 750ml | Không ghi trên nhãn | 713.000 ₫ |
| Vang cao cấp | 750ml | 14,5% | 3.165.000 ₫ |
Tây Ban Nha làm đủ vang đỏ, vang trắng, vang sủi Cava và sherry, loại vang cường hoá của vùng Jerez. Vang đỏ chiếm phần lớn, chủ yếu từ Tempranillo và Garnacha.
Tempranillo là giống nho đỏ chính của các vùng phía bắc như Rioja, Ribera del Duero và Toro. Rượu thường thơm anh đào, mận, chát vừa phải, và nhiều chai được ủ trong thùng gỗ sồi khá lâu trước khi bán. Chát là cảm giác se khô trên lưỡi và lợi do tannin trong vỏ nho. Cách giống này uống ra sao, ăn với món gì được viết riêng ở nhóm vang Tempranillo. Garnacha cho rượu mềm, nhiều quả, gặp nhiều ở Navarra, Priorat và các vùng phía đông.
Vang trắng có hai giống được biết nhiều là Albariño của vùng ven biển Galicia và Verdejo của Rueda. Cava là vang sủi lên men lần hai trong chai, phần lớn làm ở Catalunya. Sherry thì có cả bản rất khô lẫn bản rất ngọt, nên cần đọc tên kiểu trên nhãn.
Để chọn chai, hãy ghép ba thông tin là giống nho, tên vùng và cách ủ. Tempranillo Rioja và Verdejo Rueda phục vụ những món khác nhau. Crianza, Reserva hoặc Gran Reserva bổ sung yêu cầu giữ rượu trước khi bán, còn vị ngọt phải xem riêng.
Rioja dễ mua và vị quen nên thường là chai vang Tây Ban Nha đầu tiên của nhiều người. Vùng này chia ba tiểu vùng Rioja Alta, Rioja Alavesa và Rioja Oriental, nhưng phần lớn chai chỉ ghi Rioja vì nhà làm phối nho của nhiều nơi.
Vang đỏ Rioja chủ yếu từ Tempranillo, phối thêm Garnacha, Graciano và Mazuelo. Nhiều nhà vẫn giữ thói quen ủ trong thùng gỗ sồi Mỹ. Các chai còn lại của vùng, kể cả Rioja trắng và hồng, gom ở nhóm vang Rioja.
Campo Viejo Reserva Rioja, Ramón Bilbao Crianza Rioja và Baron de Ley Reserva Rioja nằm từ gần 600.000đ tới khoảng 800.000đ. El Guardian Crianza Rioja dưới 500.000đ là lựa chọn thấp hơn. So đúng niên vụ khi chọn cho bữa có thịt, vì cùng chữ Rioja vẫn có mức chát và hương gỗ khác nhau.
Vang đỏ Torres Altos Ibericos Crianza Rioja do nhà Torres làm ở Rioja, giá dưới 700.000đ, mùi gỗ nhẹ mà quả vẫn còn tươi, ăn với bò lúc lắc hay bò kho bánh mì. Nhà Muga cũng có một chai dưới 1 triệu là Muga El Andén de la Estación, tên lấy từ sân ga cũ ở thị trấn Haro nơi hầm rượu của nhà này đặt.

Khu quanh nhà ga cũ ở Haro tập trung nhiều hầm rượu danh tiếng như Muga và CVNE. Vang đỏ Muga Seleccion Especial Rioja là bản tuyển những lô rượu tốt của nhà Muga, giá dưới 2 triệu, thường được chọn để biếu người đã quen vang đỏ.

Người thích kiểu cổ điển ủ thật lâu có La Rioja Alta Vina Arana Gran Reserva, Faustino I Gran Reserva hay Imperial Reserva Rioja của nhà CVNE. Chai đầu bảng của nhà LAN là Bodegas LAN Culmen Reserva Rioja, giá trên 3 triệu, còn Marques de Murrieta Castillo Ygay Gran Reserva Especial gần 10 triệu dành cho dịp thật lớn.
Prado Enea Gran Reserva là dòng được Muga giữ lâu trước khi bán. Rượu có khả năng phát triển thêm hương quả khô, gia vị và các nét do tuổi chai. Không phải mọi Gran Reserva đều đã mềm, màu gạch hoặc mất hương quả tươi như nhau.

Ngoài Rioja, xem thêm Ribera del Duero, Toro và Priorat. Nhiều chai đỏ ở đây có hương quả đen và độ đầy rõ. Tuy vậy, không cần coi chúng là ba bước tăng độ đậm, vì Rioja cũng có những bản rất đậm và chát.
Ribera del Duero nằm trên cao nguyên dọc sông Duero, ngày hè nóng gắt mà đêm lạnh. Tempranillo ở đây mang tên địa phương Tinto Fino và cho rượu sẫm, chắc hơn Rioja. Arzuaga Crianza Ribera del Duero và Bela Ribera del Duero là hai chai dễ bắt đầu, ăn với bít tết dày hay sườn cừu nướng.
Vega Sicilia Unico Reserva Especial phối nhiều niên vụ Único, nên năm phát hành không phải năm hái nho của toàn bộ chai. Nhà làm nuôi rượu nhiều năm trong thùng và chai trước khi bán. Giá hơn 25 triệu, khác Alion Vega Sicilia Ribera del Duero của cùng chủ về cả cách làm lẫn mức giá.

Toro ở phía tây, nắng hơn, giống nho địa phương Tinta de Toro cho rượu rất đậm và nhiều cồn. Pintia Toro Tempos Vega Sicilia là chai Toro của chính nhà Vega Sicilia, còn Coral Duero R’Sedas Toro có giá dưới 1 triệu.
Priorat nổi tiếng với đất llicorella, loại đá phiến góp phần tạo cảnh quan vườn nho trên sườn dốc. Garnacha và Cariñena là những giống quen thuộc. Camins del Priorat Alvaro Palacios khoảng 1,4 triệu, Torres Salmos Priorat và Álvaro Palacios Finca Dofí là các lựa chọn để tìm hiểu từng nhà.
La Mancha, Valencia và Murcia có nhiều chai dưới 500.000đ nhờ quy mô sản xuất cùng nguồn nho đa dạng. Tempranillo và Monastrell là những tên đáng xem trong nhóm này. Chọn theo món và độ ngọt sẽ hữu ích hơn chỉ tìm vùng nắng nhiều nhất.
Lady Nancy Tempranillo Barrica 3 Valencia đậm quả, ăn với sườn nướng hay lẩu bò. Breca Garnacha Old Vines của miền đông bắc cũng cùng kiểu nhiều quả, giá dưới 600.000đ. Tiệc cưới hay đặt Solaz Tempranillo Cabernet Sauvignon và Torres Gran Coronas Reserva, các chai khác cho tiệc gom ở nhóm rượu cưới. Mua số lượng lớn thì mở thử một chai vài ngày trước để chắc cả bàn hợp vị.
San Valero Tinto Semidulce là lựa chọn đỏ có vị ngọt, dành cho người thích kiểu này thay vì vang khô. Chữ semidulce nói về đường, không phải tuổi rượu. Nhiều Tempranillo vẫn khô dù thơm mận chín, nên cần xem mô tả thay vì ngửi rồi đoán.

Blas Munoz Cepas Viejas La Mancha quanh 1,2 triệu mang chữ Cepas Viejas, nghĩa là cây nho già. Đó là tuổi của vườn, không phải số năm rượu đã nằm trong chai. Khi chọn cho bò nướng, hãy đọc thêm nguồn nho và cách dùng gỗ của dòng này.

Mâm hải sản thì Albariño của Rías Baixas là chai nên nghĩ tới đầu tiên. Vùng ven biển Galicia mưa nhiều và mát, rượu chua tươi, mùi đào trắng, cuối ngụm hơi mặn.
Albariño có thể rót ở khoảng 8 tới 10°C cùng hải sản, như Faustino Rivero Ulecia Albarino. Rueda nổi tiếng với Verdejo nhưng cũng có Sauvignon Blanc, nên không phải mọi chai Rueda đều chứa ít nhất nửa Verdejo. Marques de Caceres Verdejo Rueda và Radio Boka Verdejo dưới 500.000đ là những ví dụ ghi rõ giống nho.
Bọt của Cava sinh ra khi rượu lên men thêm một lượt bên trong từng chai, giống cách làm champagne. Phần lớn Cava làm ở vùng Penedès gần Barcelona, từ các giống Macabeo, Xarel·lo và Parellada. Freixenet Cordon Negro Brut Cava có chai đen mờ dễ nhận trên bàn tiệc, Muga Conde de Haro Cava Brut để dành cho dịp khai trương. Chữ Brut là khô, còn Semi Seco là ngọt vừa. Bàn tiệc cần chai ngọt nhẹ lúc cắt bánh thì có Cava Faustino Semi Seco. Nhóm vang nổ có thêm Prosecco và champagne để so giá.
Sherry đến từ Jerez ở cực nam Tây Ban Nha, là vang có thêm một phần rượu mạnh chưng từ nho, xếp vào nhóm vang cường hoá. Rượu ủ theo hệ thống solera, tức rượu trẻ được châm dần vào các tầng thùng rượu già hơn.
| Trên nhãn ghi | Vị | Ăn với | Chai gợi ý |
|---|---|---|---|
| Fino | Rất khô, nhẹ, mùi men bánh mì, hạnh nhân | Tôm chiên, mực khô nướng, ô liu | Sandeman Don Fino Sherry |
| Amontillado | Khô, màu hổ phách, mùi hạt rang | Súp nấm, gà nướng | Lustau Amontillado Los Arcos |
| Oloroso | Khô mà đậm, mùi quả khô, gỗ | Phô mai cứng, thịt nguội | González Byass Alfonso Oloroso Seco |
| Cream | Có vị ngọt rõ | Bánh quy, bánh bông lan | Sandeman Armada Superior Cream |
| Pedro Ximénez | Rất ngọt, sánh, mùi nho khô | Bánh flan, sô cô la đen | Lustau Pedro Ximénez San Emilio |
Màu sherry không cho biết độ ngọt. Oloroso sẫm màu mà vẫn khô, còn Cream và Pedro Ximénez mới là bản ngọt. Fino uống lạnh như vang trắng và nên dùng hết trong vài ngày sau khi mở vì mùi tươi mất nhanh. Oloroso, Cream và Pedro Ximénez để ngăn mát được vài tuần. Các chai Port và sherry khác nằm trong nhóm vang cường hoá.
Mỗi tên vùng trên nhãn gợi một kiểu rượu khá rõ, từ chai đỏ đậm của cao nguyên tới chai trắng hơi mặn ven Đại Tây Dương. Tên vùng cho hướng vị trước, còn dòng rượu của từng nhà quyết định chi tiết.
| Vùng trên nhãn | Rượu trong chai | Hợp lúc nào | Chai gợi ý |
|---|---|---|---|
| Rías Baixas, Galicia | Trắng Albariño chua tươi, hơi mặn | Hàu, ốc, cá nướng | Pazo das Bruxas Albarino |
| Bierzo | Đỏ từ Mencía, nhẹ, thơm hoa | Gà nướng, vịt | Petit Pittacum Mencia Bierzo |
| Rioja | Đỏ chát vừa, thơm gỗ, có cả trắng và hồng | Bò kho, tiệc đông người | Marqués de Cáceres Crianza Rioja |
| Navarra | Garnacha đỏ, vang hồng | Tiệc ngoài trời | Artazu Pasos de San Martín |
| Ribera del Duero | Đỏ sẫm, chắc, quả đen | Bò nướng, quà biếu | Tinto Pesquera Crianza |
| Toro | Đỏ rất đậm, cồn cao | Thịt nướng than | Romanico Tinta de Toro |
| Rueda | Trắng Verdejo thơm cỏ, chanh | Mực chiên, gỏi cuốn | Bela Gran Vino de Rueda |
| Penedès, Catalunya | Cava, vang đỏ và trắng của nhà Torres | Khai tiệc, bữa tối | Codorníu Clasico Brut Cava |
| Priorat | Đỏ từ Garnacha, Cariñena và các giống được phép | Dịp lớn, quà | Costers del Priorat Pissarres |
| La Mancha, Valencia | Đỏ giá mềm, nhiều quả | Bữa thường ngày | Artero Tempranillo La Mancha |
| Murcia, Alicante | Monastrell đậm quả, ấm | Sườn nướng | Castaño Hécula Monastrell |
| Jerez, Andalucía | Sherry, từ rất khô tới rất ngọt | Khai vị, tráng miệng | Tio Pepe Fino Muy Seco |
Rioja và Priorat mang hạng DOCa hoặc DOQ, bên cạnh hệ thống DO và các tên gọi khác của Tây Ban Nha. Đây là thông tin về quy định xuất xứ, không phải lời bảo đảm mọi chai hơn những vùng còn lại. Rioja cũng có cả dòng phổ thông và chai sưu tầm.
Chữ chỉ tuổi thường in ngay dưới tên vùng, mỗi chữ ứng với một mốc ủ. Các chữ này nói chuyện thời gian, hoàn toàn không cho biết chai ngọt hay khô.
Joven thường chỉ kiểu trẻ, còn Roble gợi thời gian trong thùng sồi, như Fortius Roble Navarra. Với Rioja đỏ, Crianza cần tổng cộng 2 năm, ít nhất 1 năm trong gỗ. Reserva cần 3 năm gồm ít nhất 1 năm thùng, còn Gran Reserva cần 5 năm với tối thiểu 2 năm thùng.
Niên vụ là năm hái nho, khác thời gian ủ của từng hạng. Mùi gỗ và độ mềm còn tùy loại thùng, công thức cùng năm sản xuất, không chỉ Crianza hay Gran Reserva. Imperial Toledo Gran Reserva Tempranillo dưới 500.000đ cho thấy chữ tuổi ủ cũng xuất hiện ở chai ngân sách vừa phải.
Lật mặt sau chai Rioja, bạn sẽ thấy một tem nhỏ của hội đồng quản lý vùng. Mỗi bậc chai thường, Crianza, Reserva và Gran Reserva có một mẫu tem riêng, chữ ở mặt trước và tem phía sau phải khớp nhau. Bạn so chữ ở tem với nhãn trước để tránh nhận nhầm hạng rượu, đồng thời kiểm tra nguồn bán và niên vụ.
Rioja, Ribera và các chai trắng còn lại sau bữa cần đậy kín, giữ ngăn mát. Cava cần nút chuyên cho vang nổ để giữ áp. Thời gian còn ngon tùy tình trạng rượu và lượng không khí trong chai, nên kiểm tra trước lần phục vụ tiếp theo.
Mỗi chai nhập chính ngạch đều dán nhãn phụ bằng tiếng Việt, trên đó có đơn vị nhập, độ cồn và dung tích. Đơn tới nơi, bạn bóc hộp, so tem sau chai, bậc Crianza hay Reserva và niên vụ với đơn đã đặt, khớp rồi mới trả tiền. Chai giao nhầm được hoàn tiền, cước chiều đi lẫn chiều về do cửa hàng trả. Đơn quà doanh nghiệp xuất được hoá đơn VAT, ảnh nhãn chụp gửi Zalo cũng có người xem giúp miễn phí, đủ cả trong trang cam kết chính hãng.