
Dịp muốn mở một chai Napa chát chắc, quả chín trọn, uống cùng cừu nướng hoặc phô mai già.
312 chai
Vang cao cấp gồm nhiều phong cách, từ Bordeaux và Barolo rõ vị chát tới Pinot Noir Bourgogne, vang trắng và champagne. Giá thường gắn với nhà làm, vườn nho, niên vụ và độ hiếm. Để chọn cho bữa tối, làm quà hoặc cất lâu, hãy bắt đầu từ kiểu rượu mong muốn rồi mới so tên tuổi và ngân sách.

Dịp muốn mở một chai Napa chát chắc, quả chín trọn, uống cùng cừu nướng hoặc phô mai già.

Bàn tiệc có hải sản, trứng cá hay gà nướng rất hợp champagne căng, sắc và bọt li ti này.

Bordeaux quen tên với người Việt, cân đối tới mức khó chỉ ra mặt nào trội, với vị trái cây đen mềm.

Chọn chai này cho dịp lớn nhất trong năm khi bạn muốn một chai ai cũng nhận ra.

Người muốn một chai Champagne ở bậc cao, đi cùng hàu, trứng cá hoặc gà quay, thơm mứt cam với hạnh nhân rang.

Mì sốt thịt, thịt rừng hoặc bò bít tết hợp với đỏ Toscana chua chạy thẳng kiểu Sangiovese, hậu vị rất dài.

Chai dành cho người muốn Margaux theo hướng thanh thay vì nặng, đầy mà sánh mịn.

Cho bàn tiệc quan trọng, Pomerol mượt này có cấu trúc săn và hợp bò hầm rượu hoặc vịt.

Chọn chai này cho dịp lớn hoặc để biếu người biết rượu vì đây là bản đỉnh của nhà.

Chọn chai này cho dịp lớn khi bạn muốn một chai champagne đã nằm hầm cả chục năm.

Chọn chai này cho dịp mà chai rượu chính là món quà, chứ không phải thứ rót kèm bữa ăn.

Bruno Paillard Rosé Première Cuvée dành cho bữa có hải sản hoặc món khai vị khi bạn muốn một chai Champagne hồng khô có nét riêng.

Chọn chai này cho dịp lớn khi bạn muốn một chai champagne có niên vụ và có tuổi.

Chọn chai này cho dịp lớn khi bạn muốn một chai chỉ dùng nho từ các làng hạng cao nhất.

Hợp để mở giữa bàn đông người hoặc làm quà nặng ký, Cabernet Shiraz này dày, thơm ca cao, vani và tiêu đen.

Cabernet đầy đặn, thơm lý chua đen và ca cao, hợp bò áp chảo cho ai muốn uống đúng thứ làm nên tên tuổi Napa.

Cuối bữa với hạt rang hoặc sô cô la đen, ly tawny đầy đặn này để nhâm nhi thật chậm.

Gan ngỗng, phô mai xanh hay món tráng miệng có quả sẽ hợp Vouvray ngọt mà không nặng này.

Chai ngọt Hungary cho cuối bữa với gan ngỗng hoặc phô mai xanh, thơm mơ khô và mật ong rừng.

Tiệc cần chai nổi bật thì chọn bản hồng này, thơm dâu tây và việt quất, ăn cùng cá hồi áp chảo hoặc tôm nướng.

Champagne hồng của nhà có tuổi nghề cho bữa cá hồi hun khói hoặc hải sản, thơm dâu và cam thảo tươi.

Bàn tiệc có hải sản hoặc đồ chiên nhẹ rất hợp Prosecco này, vì táo xanh và lê tươi, bọt mềm.

Bàn hải sản với hàu, sò điệp hoặc cá sống cần Champagne khô hẳn, chua tươi mát, khoáng rõ.

Bữa hải sản có hàu sống, sashimi cá trắng hay sò điệp áp chảo cần Champagne trắng tinh này.

Champagne ghép bốn giống nho trắng, khô ráo, nhiều táo xanh và lê trắng, hậu vị khoáng mặn.

Chai hồng nhìn rõ màu qua thân chai, mâm xôi dại và anh đào, hợp salad trái cây hoặc bánh tart quả đỏ.

Bàn ăn có heo quay, vịt nướng hoặc gà quay hợp Champagne đầy, mượt, mứt đào và mứt mơ.

Tiệc đêm có tráng miệng quả, phô mai xanh hay gan ngỗng hợp Champagne hồng ngọt dịu này.

Dịp lớn có cá hồi hun khói, tôm hay gà hấp hợp Champagne hồng thanh mát, bọt sống động này.

Tôm hùm nướng phô mai, cá hồi áp chảo hay vịt quay hợp Champagne hồng đủ dày để đi cùng món thịt này.

Champagne cho dịp quan trọng, rót cùng hàu, sò điệp hoặc cá hồi, thơm vỏ cam chanh với đào trắng.

Hàu, tôm hấp hay chả cá hợp champagne tươi mà đã có tuổi, bọt mảnh, thơm bánh mì nướng và hạnh nhân.

Chọn chai này cho dịp có người đáng mời khi bạn muốn một chai champagne của đúng một vụ.

Chọn chai này cho dịp trọng khi bạn muốn một chai champagne của đúng một vụ.

Chai này dành cho người đã uống nhiều vang trắng và muốn thử một phong cách khác hẳn.

Tôm hùm, sò điệp hay gan ngỗng hợp Bordeaux trắng dày, nhiều tầng hương, hậu vị rất dài.


Muốn nếm một lối vang trắng ít gặp từ Jura thì ăn cùng gà sốt kem hoặc phô mai Comté.

Tôm hùm, gan ngỗng hay gà sốt kem hợp một Viognier sánh mịn, thơm mơ và hoa trắng.

Muốn để dành thêm vài năm một chai trắng Bourgogne thì Saint-Aubin này có cấu trúc chắc, chua sắc.

Cá hấp, gà hầm hay tôm sốt bơ hợp Chardonnay nhiều tầng, thơm táo xanh, bơ nướng và hạt óc chó.

Grand Cru trắng Burgundy, chua ngọt hài hoà, chát mịn hơi khô đỡ lấy phần quả, hậu vị mềm mà tươi.

Chọn chai này cho món tráng miệng hoặc phô mai xanh và cho bàn muốn một chai nhẹ cồn.

Cá nướng, thịt trắng hoặc gà hấp lá chanh hợp với Rioja trắng chính xác, khoáng chạy suốt, thơm hạt thông và hạt phỉ.

Chọn chai này cho bữa có hải sản hoặc thịt trắng khi bạn muốn một chai trắng Bourgogne có thân.

Sò điệp, cá nướng bơ hoặc gà quay hợp với Chardonnay mượt, tươi, thơm đào và mơ.

Sò điệp, tôm hùm hoặc gà sốt kem hợp với Meursault chua rõ, thân gọn mà dày, thoảng hạt phỉ.

Sò điệp, tôm hùm hoặc cá nướng hợp với Chardonnay độ chua rõ, thân gọn, hậu vị khoáng kéo dài.
Giá vang cao cấp chênh nhau khá xa tuỳ dòng, cột giá lấy theo chai rẻ nhất còn hàng của mỗi nhóm.
| Dòng | Dung tích | Nồng độ | Giá từ |
|---|---|---|---|
| Vang trắng | 750ml | 13% | 3.000.000 ₫ |
| Vang thế giới mới | 750ml | 14,5% | 3.000.000 ₫ |
| Cabernet Sauvignon | 750ml | 13,5% | 3.000.000 ₫ |
| Pinot Noir | 750ml | 13,5% | 3.000.000 ₫ |
| Vang Ý | 750ml | 14,5% | 3.000.000 ₫ |
| Vang Pháp | 750ml | 14% | 3.013.000 ₫ |
| Rượu vang Bordeaux | 750ml | 13% | 3.050.000 ₫ |
| Vang nổ | 750ml | 12% | 3.118.000 ₫ |
| Chardonnay | 750ml | 12,5% | 3.150.000 ₫ |
| Vang đỏ | 750ml | 14,5% | 3.165.000 ₫ |
Vang cao cấp không có một bảng xếp hạng chung cho mọi quốc gia. Một chai được tìm mua vì tên vườn, nhà làm, niên vụ hoặc độ hiếm. Những yếu tố ấy giải thích giá bán, nhưng chưa đủ để biết rượu có đúng sở thích của bạn hay không.
Một số chai được làm để phát triển thêm hương khi cất lâu, số khác đã dễ thưởng thức lúc bán ra. Vì thế hãy xác định định mở trong bữa nào hay muốn giữ lại. Tuổi chai cần xem cùng niên vụ và cách bảo quản, không chỉ tên điền trang.
Bordeaux, Bourgogne và vang Ý có những cách làm và cách đọc nhãn khác nhau. Bạn xem từng nhóm để tìm kiểu rượu muốn mở trong bữa ăn của mình.
| Dòng vang | Nhận ra trên nhãn | Chai tiêu biểu |
|---|---|---|
| Bordeaux xếp hạng | Tên Château kèm Grand Cru Classé, tên làng Pauillac, Margaux, Saint-Julien | Chateau Lynch Bages, Chateau Talbot |
| Saint-Émilion, Pomerol | Tên làng, tên điền trang và giống nho trong bản phối | Chateau Figeac, Vieux Château Certan, Chateau Trotanoy |
| Bourgogne | Grand Cru, 1er Cru, tên làng và tên vườn | Louis Jadot Clos de Vougeot, Joseph Drouhin Vosne-Romanée |
| Super Tuscan | Toscana hoặc Bolgheri, nhiều chai phối Cabernet, Merlot | Ornellaia, Sassicaia, Bibi Graetz Testamatta |
| Barolo, Barbaresco | DOCG, giống Nebbiolo của vùng Piemonte | Gaja Barolo Dagromis, Paolo Scavino, Bruno Giacosa |
| Brunello, Amarone | Brunello di Montalcino, Amarone della Valpolicella | Casanova di Neri, Quintarelli, Dal Forno Romano |
| Napa, Úc, Nam Mỹ | Tên giống nho kèm tên nhà, Reserve, tên vườn riêng | Dominus Estate, Henschke Mount Edelstone, Vinedo Chadwick |
| Champagne hạng cao | Tên dòng, niên vụ hoặc Edition tùy nhà | Dom Perignon Luminous, Krug Grande Cuvée, Salon |
Xếp hạng điền trang năm 1855 gần như giữ nguyên từ năm 1855, nên hạng không phải thước đo duy nhất. Chateau Lynch Bages chỉ đứng hạng năm mà giá thường cao hơn nhiều điền trang hạng trên. Pichon Longueville Comtesse de Lalande và Cos d’Estournel thuộc hạng nhì, hai cái tên người quen Bordeaux nhận ra ngay.
Bờ phải sông Dordogne đi lối khác. Saint-Émilion có bảng hạng riêng được xét lại định kỳ, trong đó Chateau Figeac thuộc nhóm Premier Grand Cru Classé. Pomerol thì chưa từng lập bảng xếp hạng, vậy mà nhiều chai Merlot giá cao nhất Bordeaux lại đến từ đây, như Vieux Château Certan hay Chateau Trotanoy. Với Pomerol, tên điền trang và niên vụ là hai thông tin cần đọc kỹ.
Tên nhà làm ở Bourgogne có sức nặng ngang hạng vườn. Domaine Leroy Pommard Les Vignots chỉ là chai cấp làng, vậy mà giá gần 94 triệu, vì Domaine Leroy làm rất ít và thuộc nhóm nhà được săn lùng nhất vùng.

Vang trắng Pierre Girardin Meursault Les Narvaux là Chardonnay cấp làng của Meursault, kiểu vang trắng đầy và béo, dùng với tôm hùm nướng bơ hay cá tuyết áp chảo. Ở cùng làng còn có Louis Latour Meursault Perrières, một chai Premier Cru, nên bạn đọc kỹ chữ 1er Cru trên nhãn khi so hai chai Meursault.

Chambolle-Musigny và Morey-Saint-Denis của Taupenot-Merme là những lựa chọn để tìm hiểu phong cách nhà này trước khi cân nhắc Clos des Lambrays. Chai cấp làng không đương nhiên thua mọi Grand Cru. Ngược lại, danh tiếng nhà làm cũng không bảo đảm mọi chai đều đúng khẩu vị người mua.
Chữ Super Tuscan chỉ các chai vang Toscana thời trước từng làm ngoài luật vùng, thường phối Cabernet Sauvignon, Merlot với Sangiovese. Thời đầu chúng chỉ được ghi là vang bàn. Sassicaia giờ đã có tên vùng riêng là Bolgheri Sassicaia, còn Ornellaia mang chữ Bolgheri Superiore.
Barolo làm từ Nebbiolo, phải ủ ít nhất 38 tháng, gồm 18 tháng trong gỗ. Bản Riserva cần tổng thời gian từ 62 tháng. Vị chát và độ chua là nét đáng chú ý, nhưng thời điểm mở nên xem từng niên vụ. Gaja, Bruno Giacosa, Paolo Scavino và Pio Cesare là những tên quen ở Piemonte.
Brunello di Montalcino chỉ dùng một giống Sangiovese và bán ra sau khoảng 5 năm. Amarone della Valpolicella làm từ nho phơi héo, rượu đặc và nhiều cồn. Hai nhà Amarone được giới chơi vang đặt lên đầu là Quintarelli và Dal Forno Romano, giá đều trên 11 triệu.
Cabernet Napa đắt nhất được gọi là cult wine, làm số lượng rất nhỏ và bán qua danh sách khách đăng ký của nhà. Những chai Napa cao cấp dễ tìm ở Việt Nam hơn là Opus One, Dominus Estate của Christian Moueix và Beringer Private Reserve.
Robert Mondavi The Reserve Cabernet Sauvignon là một dòng Cabernet cao cấp của nhà Robert Mondavi ở Napa. Hương quả đen và vị chát khiến chai này đáng cân nhắc cho bữa có bò nướng. Đối chiếu đúng năm và tên dòng để tránh nhầm với các nhãn Mondavi khác.

Úc có một chai làm ngược số đông. Penfolds St Henri Shiraz ủ trong những thùng gỗ lớn đã rất cũ, không dùng gỗ mới, nên vị quả và tiêu của Shiraz lộ rõ hơn chai Grange cùng nhà vốn ủ gỗ sồi mới. Henschke Mount Edelstone ở Eden Valley là một Shiraz một vườn nổi tiếng khác của Úc.

Nam Mỹ có Vinedo Chadwick của thung lũng Maipo, Clos Apalta ở Colchagua và Nicolas Catena Zapata của Mendoza. Ba chai này giá từ khoảng 4,5 tới hơn 9 triệu, thấp hơn nhiều chai Napa cùng tầm tiếng.
Champagne cao cấp thường là dòng đặc biệt của nhà lớn. Dom Pérignon chỉ làm theo năm, Cristal của Louis Roederer đựng trong chai thủy tinh trong suốt, còn Salon chỉ dùng Chardonnay của làng Le Mesnil và chỉ ra rượu vào năm tốt. Krug Grande Cuvée lại phối rượu nhiều năm, không ghi niên vụ.
Champagne hồng Piper-Heidsieck Brut Rosé thêm lựa chọn cho bữa tối có cá hồi hoặc tiệc kỷ niệm. Màu hồng không cho biết rượu ngọt hơn hay ít chua hơn champagne trắng. Hãy đọc mức độ ngọt trên nhãn và mô tả của đúng dòng.

Vùng Rhône có Châteauneuf-du-Pape ở phía nam và Côte-Rôtie, Hermitage ở phía bắc. Guigal Château de Nalys Châteauneuf-du-Pape là điền trang nhà Guigal mua lại năm 2017, rượu ấm, nhiều quả chín và gia vị, dùng với thịt cừu nướng hay bò hầm.

Cùng nhà còn Guigal La Landonne Côte-Rôtie, một trong ba chai vườn đơn lẻ làm nên tên tuổi Guigal cùng La Mouline và La Turque, giá gần 14 triệu.
Hãy xác định muốn vang đỏ nhiều vị chát, Pinot Noir thơm nhẹ hay champagne trước khi chia ngân sách. Khoảng 3 tới 5 triệu đã có nhiều dòng rượu từ Ý và Pháp. Chi thêm tiền mở rộng tên vườn, nhà làm và niên vụ, nhưng không tự động tìm được chai dễ uống hơn.
| Tầm tiền | Chai có tên | Dịp dùng |
|---|---|---|
| 3 tới 5 triệu | Pio Cesare Barolo, Château Batailley Pauillac, Louis Latour Volnay 1er Cru En Chevret, Poggio alle Mura Brunello di Montalcino, Taittinger Brut Millésimé | Bước đầu vào vang cao cấp, quà người quen mê vang |
| 5 tới 10 triệu | Alter Ego de Palmer, Ornellaia, Chateau Lynch Bages, Chateau Figeac, Dom Perignon Luminous | Bữa kỷ niệm, quà cho người thích đúng dòng |
| 10 tới 20 triệu | Sassicaia, Opus One, Dominus Estate, Comte Georges de Vogue Chambolle Musigny, Quintarelli Amarone Classico | So theo phong cách và niên vụ mong muốn |
| Trên 20 triệu | Carruades de Lafite, Chateau Palmer, Chateau Lafite Rothschild, Grand Vin de Chateau Latour, Salon Le Mesnil | Cần làm rõ tình trạng và nguồn gốc chai |
Với chai giá cao, cần đối chiếu đúng niên vụ, nguồn hàng và tình trạng bảo quản. Giá còn chịu ảnh hưởng của độ hiếm và nhu cầu sưu tầm. Không có tỷ lệ cố định giữa số tiền tăng thêm và mức độ bạn sẽ thích rượu trong ly.
Điền trang lớn thường có những dòng khác bên cạnh chai chính. Một số được gọi là rượu thứ hai, nhưng nguồn nho, cách chọn lô và mục tiêu hương vị không giống nhau ở mọi nhà. Đây là cách tìm hiểu thêm nhà làm với ngân sách khác, thay vì coi tất cả là bản giảm giá của chai chính.
Alter Ego de Palmer được làm để có cách thể hiện riêng và dễ tiếp cận khi còn trẻ. Croix de Beaucaillou, Carillon d’Angélus và La Gravette de Certan cũng đáng xem khi tìm rượu từ các điền trang nổi tiếng. Carruades de Lafite mang tên Lafite, nhưng mức giá vẫn rất cao.
Cách thứ hai là tìm vùng kém nổi hơn ngay cạnh vùng lớn. Gattinara cũng làm từ Nebbiolo như Barolo, chai Nervi Conterno Gattinara Vigna Valferana giá chừng 3 triệu. Nhà làm Brunello thường có thêm Rosso di Montalcino trẻ hơn, uống sớm hơn, như Poggio di Sotto Rosso di Montalcino.
Điều đầu tiên là nơi trồng nho. Ở Pháp và Ý, nhiều vùng có bảng xếp hạng làng, vườn hoặc điền trang, và tên hạng được in trên nhãn. Điều thứ hai là nhà làm rượu. Một nhà giỏi ở Bourgogne có thể bán chai cấp làng đắt hơn chai Grand Cru của nhà khác. Điều thứ ba là sản lượng nhỏ và cách làm tốn công, như ủ lâu trong thùng gỗ hay chỉ ra rượu vào năm tốt.
Xếp hạng 1855 chia các điền trang Médoc cùng Haut-Brion thành năm hạng. Hiện hạng nhất gồm năm tên tuổi, trong đó Chateau Lafite Rothschild và Chateau Latour ở Pauillac. Đây là xếp hạng điền trang, khác cách xếp hạng từng vườn ở Bourgogne.
Ở Côte d’Or thuộc Bourgogne, Grand Cru thường mang tên vườn như Échezeaux, Clos de Vougeot hay Mazis-Chambertin. Premier Cru thường ghi tên làng, chữ 1er Cru rồi tên vườn. Cách đọc này cần đặt đúng vùng, tránh áp dụng máy móc cho mọi nhãn Bourgogne.
Chai cấp làng mang tên như Pommard, Meursault hoặc Vosne-Romanée, đôi khi kèm tên một mảnh vườn. Pinot Noir và Chardonnay là hai giống chủ đạo của Bourgogne. Nhãn vùng thường nhấn vào địa danh hơn tên giống, nên đọc tên làng sẽ giúp xác định loại rượu.
Tên nhà, vùng, hạng và niên vụ là những thông tin cần đặt cạnh nhau khi so giá. Hai chai cùng mang tên làng vẫn có thể thuộc hai hạng vườn khác nhau.
| Người được biếu | Chai để biếu | Điểm dễ được nhận ra |
|---|---|---|
| Người thích Bordeaux | Chateau Pichon Longueville Comtesse de Lalande, Cos d Estournel | Hai điền trang hạng nhì 1855 dễ được nhận ra |
| Người thích Shiraz hoặc Cabernet | Penfolds Magill Estate Shiraz, Dominus Estate | Hai phong cách cần đối chiếu theo món ăn |
| Người mê vang Ý | Gaja Sori Tildin Barbaresco, Bruno Giacosa Falletto Barolo | Hai nhà nổi tiếng của Piemonte |
| Người thích champagne | Krug Grande Cuvée, Louis Roederer Cristal | Champagne mở được ngay trong buổi tiệc |
| Người sưu tầm | Chateau Lafite Rothschild, Faiveley Mazis Chambertin Grand Cru | Tên điền trang và tên vườn người sưu tầm nhận ra ngay |
Mua biếu nên hỏi người nhận thích dòng nào và định mở ngay hay để dành. Người thích vang trắng chưa chắc muốn đổi sang Barolo dù chai đỏ đắt hơn. Niên vụ có tuổi cũng chỉ đáng chọn khi nguồn gốc và cách cất được làm rõ.
Bảo quản tốt giúp giữ tình trạng chai trước lúc mở. Việc gạn bình lại phụ thuộc tuổi, cặn và mức độ rượu đã bộc lộ hương. Hai việc này cần xem riêng, không phải chai đắt nào cũng cần cùng một cách xử lý.
Nơi cất cần tối, mát và giữ nhiệt độ ổn định. Với nút bần tự nhiên, đặt nằm là cách bảo quản quen thuộc khi giữ lâu. Tránh phòng ban ngày nóng rồi ban đêm lạnh đột ngột, vì biến động kéo dài ảnh hưởng quá trình phát triển của rượu.
Tủ vang là lựa chọn thực tế khi dự định cất nhiều năm trong khí hậu nóng. Chai chờ mở trong thời gian ngắn cần tránh bếp, cửa sổ và nóc tủ lạnh. Ngăn mát dùng tạm cần hạn chế mùi thức ăn và tránh để rượu bị đông.
Sau khi mở, rót thử một ít để xem rượu đã thơm rõ chưa. Gạn bình giúp tách cặn hoặc tăng tiếp xúc với không khí, nhưng không nên ấn định một hai tiếng cho mọi Bordeaux hay Barolo. Chai già cần thao tác nhẹ và theo dõi hương, vì có chai thay đổi nhanh.
Nút bần chai già dễ gãy, nên dụng cụ hai lưỡi kẹp là một lựa chọn khi người mở quen dùng. Champagne cần làm lạnh trước lúc khui và mở chậm. Ly vang trắng giúp cảm nhận hương, còn ly cao thon nhấn vào dòng bọt, tùy cách thưởng thức.
Chai càng nổi tiếng càng dễ bị làm giả, nhất là Bordeaux hạng nhất và các chai Bourgogne giá chục triệu. Bạn so niên vụ trên nhãn với hộp và giấy tờ, xem màng bọc nắp còn nguyên, không có vệt rượu khô quanh cổ chai. Với chai đã có tuổi, mực rượu tụt sâu xuống vai chai là dấu hiệu rượu từng bị nóng hoặc nút đã hở.
Chai nhập chính ngạch có tem dán trên thân hoặc cổ chai, kèm một nhãn phụ in tiếng Việt. Người giao sẽ đợi bạn mở hộp soát xong rồi mới thu tiền. Giao nhầm niên vụ hay nhầm điền trang, bạn được hoàn tiền, cửa hàng gánh phí chở cả hai lượt, và hoá đơn VAT được xuất khi bạn cần, tất cả ghi ở cam kết chính hãng. Với chai đắt mua nơi khác, ảnh chụp nhãn, nắp và mực rượu gửi qua Zalo sẽ được nhân viên xem giúp không tính phí.