
Cần chai cho dịp lớn hoặc để cất nhiều năm thì chọn Amarone này, thơm mận, anh đào sấy, ca cao và thuốc lá.
312 chai
Vang cao cấp gồm nhiều phong cách, từ Bordeaux và Barolo rõ vị chát tới Pinot Noir Bourgogne, vang trắng và champagne. Giá thường gắn với nhà làm, vườn nho, niên vụ và độ hiếm. Để chọn cho bữa tối, làm quà hoặc cất lâu, hãy bắt đầu từ kiểu rượu mong muốn rồi mới so tên tuổi và ngân sách.

Cần chai cho dịp lớn hoặc để cất nhiều năm thì chọn Amarone này, thơm mận, anh đào sấy, ca cao và thuốc lá.

Chai đầu bảng Bolgheri cho bữa bò bít tết hoặc cừu nướng, thơm quả đen chín với tuyết tùng.

Bò nướng lá lốt hoặc sườn bò nướng than hợp với Cabernet Napa dày, thơm nho đen chín với tuyết tùng.

Chọn chai này cho bữa lớn khi bạn muốn một chai Sangiovese thuần từ cây già trên đồi cao.

Barolo Riserva của nhà lâu đời, hợp bò hầm hoặc nấm truffle, khô với phần chát sống động, thơm hoa hồng khô.

Biếu người thích rượu Ý hạng cao, ăn cùng bò hầm hoặc nấm truffle, rượu đầy mà mềm.

Người sưu tầm Barbaresco muốn thử một thửa vườn có tiếng sẽ thấy chát dày xếp nhiều lớp, hợp thịt rừng hoặc nấm truffle.

Thịt rừng, bò hầm hoặc nấm truffle ăn cùng Barolo chát dựng cao, độ chua đỡ cả khối, hậu vị rất dài.


Bò hầm nấm, cừu nướng thảo mộc hay phô mai cứng ủ lâu hợp Brunello di Montalcino này.

Chọn chai này cho bữa lớn có thịt đỏ khi bạn muốn một chai Toscana cân giữa hai giống nho.

Bò bít tết hay sườn nướng hợp chai Cabernet Napa đầy đặn, mượt và chát dày đã tròn cạnh này.

Dành riêng cho người muốn biết Pinot Noir Bourgogne nhẹ nhàng tới đâu, rượu mảnh, chua tươi và có khoáng mặn.

Muốn Pauillac hạng cru classé thì chai này hợp, khung chắc, thơm mâm xôi đen và tuyết tùng, chát dày nhưng mượt.

Thịt hầm, vịt quay hay bít tết hợp Saint-Émilion đầy đặn, chát mịn dựng khung rõ.


Bít tết hay nấm truffle hợp một Saint Julien chắc và cân, chát mịn xếp lớp.

Thịt bò, cừu hay thịt rừng đòi một Pauillac dày đặc, tinh khiết, hậu vị tuyết tùng kéo dài.

Thịt rừng, cừu nướng hoặc bò hầm cần một chai đỏ cô đặc, chát dày phủ kín vòm miệng, hậu vị rất dài.

Tiếp khách bằng Saint Émilion hạng Grand Cru, mềm mà chắc, ăn cùng cừu áp chảo hoặc bò sốt vang.

Cabernet Sauvignon cho bữa bò bít tết hoặc cừu nướng, thơm hoa violet với việt quất.

Ai thích Margaux thanh và có khung sẽ hợp chai này, ăn cùng cừu nướng hay bò áp chảo.

Pauillac cổ điển vừa tầm, mạnh mà dễ chịu, hợp bò bít tết hoặc cừu nướng, nên qua bình 90 phút.

Bữa quan trọng cần một Margaux có xếp hạng, chát phủ đều như bột mịn, có chút tiêu.

Vịt quay, nấm truffle hay phô mai già đáng một Pomerol sâu, tinh, chát mượt như nhung.

Saint-Émilion hạng cao, cân bằng, chát tinh tế, hậu vị có tuyết tùng và tiêu đen.

Muốn cất tủ một lâu đài xếp hạng của Médoc thì Lagrange mịn, chát vừa, hợp thịt bò.

Dịp cần một Saint Julien xếp hạng, ăn cùng cừu hoặc bò hầm, rượu dày, chặt, hậu vị rất dài.

Chọn chai này cho bữa quan trọng khi bạn muốn một chai Bordeaux đi ngược công thức quen thuộc.


Một Grand Cru Classé của Graves, nhiều anh đào đen và nho đen, dần chuyển sang vani và tuyết tùng.

Muốn một Margaux đậm đà hơn mức thanh mảnh quen thuộc của làng thì chai này hợp, thơm than chì và cam thảo.

Bò hầm, vịt quay hay nấm truffle hợp một Pomerol mượt như nhung, chát rất mịn.

Margaux tầm cao, mềm và phức tạp, chát mượt như nhung, hậu vị dài nghiêng về da thuộc.

Bò bít tết hay vịt hầm hợp một Saint Emilion hạng cao, bộ khung vững và hậu vị rất dài.

Bò bít tết hoặc vịt quay mở được vị chai Saint-Émilion hạng Premier Grand Cru Classé A này, trái cây đỏ chín mọng.

Cho bữa thịt bò hay cừu nướng, một chai Pomerol đầy, mượt, chát mịn như nhung.

Chai bờ trái để cất lâu mà vẫn uống được ngay, thơm mâm xôi đen và tuyết tùng, chát mịn.

Pauillac nghiêng về lối mềm, hài hoà và cân, hậu vị dài với phần quả còn tươi.

Ai muốn một Pomerol đúng nghĩa nên thử, hợp bò bít tết, vịt quay hoặc thịt hầm.

Bò, cừu hay thịt rừng nên đi với Saint-Julien trầm, nhiều tuyết tùng, chát chắc mà mịn.

Pomerol tầm cao, đặc và mượt như satin, thơm anh đào đen và nấm truffle, hậu vị rất dài.

Chọn chai này cho bữa quan trọng khi bạn muốn một chai Saint-Julien của nhà danh tiếng.

Napa theo lối Pháp, cân bằng, vị ngọt dịu của quả chín hoà cùng chút cỏ xanh, chát mềm mượt.

Dịp lớn với bò Wagyu hay cừu nướng hợp một Saint Estèphe hạng nhì, đầy, sâu, nhiều gia vị ấm.

Ai muốn một Saint-Julien uống được sớm nên thử chai này với vịt quay hoặc thịt bò, chát mượt và cân.
Giá vang cao cấp chênh nhau khá xa tuỳ dòng, cột giá lấy theo chai rẻ nhất còn hàng của mỗi nhóm.
| Dòng | Dung tích | Nồng độ | Giá từ |
|---|---|---|---|
| Vang trắng | 750ml | 13% | 3.000.000 ₫ |
| Vang thế giới mới | 750ml | 14,5% | 3.000.000 ₫ |
| Cabernet Sauvignon | 750ml | 13,5% | 3.000.000 ₫ |
| Pinot Noir | 750ml | 13,5% | 3.000.000 ₫ |
| Vang Ý | 750ml | 14,5% | 3.000.000 ₫ |
| Vang Pháp | 750ml | 14% | 3.013.000 ₫ |
| Rượu vang Bordeaux | 750ml | 13% | 3.050.000 ₫ |
| Vang nổ | 750ml | 12% | 3.118.000 ₫ |
| Chardonnay | 750ml | 12,5% | 3.150.000 ₫ |
| Vang đỏ | 750ml | 14,5% | 3.165.000 ₫ |
Vang cao cấp không có một bảng xếp hạng chung cho mọi quốc gia. Một chai được tìm mua vì tên vườn, nhà làm, niên vụ hoặc độ hiếm. Những yếu tố ấy giải thích giá bán, nhưng chưa đủ để biết rượu có đúng sở thích của bạn hay không.
Một số chai được làm để phát triển thêm hương khi cất lâu, số khác đã dễ thưởng thức lúc bán ra. Vì thế hãy xác định định mở trong bữa nào hay muốn giữ lại. Tuổi chai cần xem cùng niên vụ và cách bảo quản, không chỉ tên điền trang.
Bordeaux, Bourgogne và vang Ý có những cách làm và cách đọc nhãn khác nhau. Bạn xem từng nhóm để tìm kiểu rượu muốn mở trong bữa ăn của mình.
| Dòng vang | Nhận ra trên nhãn | Chai tiêu biểu |
|---|---|---|
| Bordeaux xếp hạng | Tên Château kèm Grand Cru Classé, tên làng Pauillac, Margaux, Saint-Julien | Chateau Lynch Bages, Chateau Talbot |
| Saint-Émilion, Pomerol | Tên làng, tên điền trang và giống nho trong bản phối | Chateau Figeac, Vieux Château Certan, Chateau Trotanoy |
| Bourgogne | Grand Cru, 1er Cru, tên làng và tên vườn | Louis Jadot Clos de Vougeot, Joseph Drouhin Vosne-Romanée |
| Super Tuscan | Toscana hoặc Bolgheri, nhiều chai phối Cabernet, Merlot | Ornellaia, Sassicaia, Bibi Graetz Testamatta |
| Barolo, Barbaresco | DOCG, giống Nebbiolo của vùng Piemonte | Gaja Barolo Dagromis, Paolo Scavino, Bruno Giacosa |
| Brunello, Amarone | Brunello di Montalcino, Amarone della Valpolicella | Casanova di Neri, Quintarelli, Dal Forno Romano |
| Napa, Úc, Nam Mỹ | Tên giống nho kèm tên nhà, Reserve, tên vườn riêng | Dominus Estate, Henschke Mount Edelstone, Vinedo Chadwick |
| Champagne hạng cao | Tên dòng, niên vụ hoặc Edition tùy nhà | Dom Perignon Luminous, Krug Grande Cuvée, Salon |
Xếp hạng điền trang năm 1855 gần như giữ nguyên từ năm 1855, nên hạng không phải thước đo duy nhất. Chateau Lynch Bages chỉ đứng hạng năm mà giá thường cao hơn nhiều điền trang hạng trên. Pichon Longueville Comtesse de Lalande và Cos d’Estournel thuộc hạng nhì, hai cái tên người quen Bordeaux nhận ra ngay.
Bờ phải sông Dordogne đi lối khác. Saint-Émilion có bảng hạng riêng được xét lại định kỳ, trong đó Chateau Figeac thuộc nhóm Premier Grand Cru Classé. Pomerol thì chưa từng lập bảng xếp hạng, vậy mà nhiều chai Merlot giá cao nhất Bordeaux lại đến từ đây, như Vieux Château Certan hay Chateau Trotanoy. Với Pomerol, tên điền trang và niên vụ là hai thông tin cần đọc kỹ.
Tên nhà làm ở Bourgogne có sức nặng ngang hạng vườn. Domaine Leroy Pommard Les Vignots chỉ là chai cấp làng, vậy mà giá gần 94 triệu, vì Domaine Leroy làm rất ít và thuộc nhóm nhà được săn lùng nhất vùng.

Vang trắng Pierre Girardin Meursault Les Narvaux là Chardonnay cấp làng của Meursault, kiểu vang trắng đầy và béo, dùng với tôm hùm nướng bơ hay cá tuyết áp chảo. Ở cùng làng còn có Louis Latour Meursault Perrières, một chai Premier Cru, nên bạn đọc kỹ chữ 1er Cru trên nhãn khi so hai chai Meursault.

Chambolle-Musigny và Morey-Saint-Denis của Taupenot-Merme là những lựa chọn để tìm hiểu phong cách nhà này trước khi cân nhắc Clos des Lambrays. Chai cấp làng không đương nhiên thua mọi Grand Cru. Ngược lại, danh tiếng nhà làm cũng không bảo đảm mọi chai đều đúng khẩu vị người mua.
Chữ Super Tuscan chỉ các chai vang Toscana thời trước từng làm ngoài luật vùng, thường phối Cabernet Sauvignon, Merlot với Sangiovese. Thời đầu chúng chỉ được ghi là vang bàn. Sassicaia giờ đã có tên vùng riêng là Bolgheri Sassicaia, còn Ornellaia mang chữ Bolgheri Superiore.
Barolo làm từ Nebbiolo, phải ủ ít nhất 38 tháng, gồm 18 tháng trong gỗ. Bản Riserva cần tổng thời gian từ 62 tháng. Vị chát và độ chua là nét đáng chú ý, nhưng thời điểm mở nên xem từng niên vụ. Gaja, Bruno Giacosa, Paolo Scavino và Pio Cesare là những tên quen ở Piemonte.
Brunello di Montalcino chỉ dùng một giống Sangiovese và bán ra sau khoảng 5 năm. Amarone della Valpolicella làm từ nho phơi héo, rượu đặc và nhiều cồn. Hai nhà Amarone được giới chơi vang đặt lên đầu là Quintarelli và Dal Forno Romano, giá đều trên 11 triệu.
Cabernet Napa đắt nhất được gọi là cult wine, làm số lượng rất nhỏ và bán qua danh sách khách đăng ký của nhà. Những chai Napa cao cấp dễ tìm ở Việt Nam hơn là Opus One, Dominus Estate của Christian Moueix và Beringer Private Reserve.
Robert Mondavi The Reserve Cabernet Sauvignon là một dòng Cabernet cao cấp của nhà Robert Mondavi ở Napa. Hương quả đen và vị chát khiến chai này đáng cân nhắc cho bữa có bò nướng. Đối chiếu đúng năm và tên dòng để tránh nhầm với các nhãn Mondavi khác.

Úc có một chai làm ngược số đông. Penfolds St Henri Shiraz ủ trong những thùng gỗ lớn đã rất cũ, không dùng gỗ mới, nên vị quả và tiêu của Shiraz lộ rõ hơn chai Grange cùng nhà vốn ủ gỗ sồi mới. Henschke Mount Edelstone ở Eden Valley là một Shiraz một vườn nổi tiếng khác của Úc.

Nam Mỹ có Vinedo Chadwick của thung lũng Maipo, Clos Apalta ở Colchagua và Nicolas Catena Zapata của Mendoza. Ba chai này giá từ khoảng 4,5 tới hơn 9 triệu, thấp hơn nhiều chai Napa cùng tầm tiếng.
Champagne cao cấp thường là dòng đặc biệt của nhà lớn. Dom Pérignon chỉ làm theo năm, Cristal của Louis Roederer đựng trong chai thủy tinh trong suốt, còn Salon chỉ dùng Chardonnay của làng Le Mesnil và chỉ ra rượu vào năm tốt. Krug Grande Cuvée lại phối rượu nhiều năm, không ghi niên vụ.
Champagne hồng Piper-Heidsieck Brut Rosé thêm lựa chọn cho bữa tối có cá hồi hoặc tiệc kỷ niệm. Màu hồng không cho biết rượu ngọt hơn hay ít chua hơn champagne trắng. Hãy đọc mức độ ngọt trên nhãn và mô tả của đúng dòng.

Vùng Rhône có Châteauneuf-du-Pape ở phía nam và Côte-Rôtie, Hermitage ở phía bắc. Guigal Château de Nalys Châteauneuf-du-Pape là điền trang nhà Guigal mua lại năm 2017, rượu ấm, nhiều quả chín và gia vị, dùng với thịt cừu nướng hay bò hầm.

Cùng nhà còn Guigal La Landonne Côte-Rôtie, một trong ba chai vườn đơn lẻ làm nên tên tuổi Guigal cùng La Mouline và La Turque, giá gần 14 triệu.
Hãy xác định muốn vang đỏ nhiều vị chát, Pinot Noir thơm nhẹ hay champagne trước khi chia ngân sách. Khoảng 3 tới 5 triệu đã có nhiều dòng rượu từ Ý và Pháp. Chi thêm tiền mở rộng tên vườn, nhà làm và niên vụ, nhưng không tự động tìm được chai dễ uống hơn.
| Tầm tiền | Chai có tên | Dịp dùng |
|---|---|---|
| 3 tới 5 triệu | Pio Cesare Barolo, Château Batailley Pauillac, Louis Latour Volnay 1er Cru En Chevret, Poggio alle Mura Brunello di Montalcino, Taittinger Brut Millésimé | Bước đầu vào vang cao cấp, quà người quen mê vang |
| 5 tới 10 triệu | Alter Ego de Palmer, Ornellaia, Chateau Lynch Bages, Chateau Figeac, Dom Perignon Luminous | Bữa kỷ niệm, quà cho người thích đúng dòng |
| 10 tới 20 triệu | Sassicaia, Opus One, Dominus Estate, Comte Georges de Vogue Chambolle Musigny, Quintarelli Amarone Classico | So theo phong cách và niên vụ mong muốn |
| Trên 20 triệu | Carruades de Lafite, Chateau Palmer, Chateau Lafite Rothschild, Grand Vin de Chateau Latour, Salon Le Mesnil | Cần làm rõ tình trạng và nguồn gốc chai |
Với chai giá cao, cần đối chiếu đúng niên vụ, nguồn hàng và tình trạng bảo quản. Giá còn chịu ảnh hưởng của độ hiếm và nhu cầu sưu tầm. Không có tỷ lệ cố định giữa số tiền tăng thêm và mức độ bạn sẽ thích rượu trong ly.
Điền trang lớn thường có những dòng khác bên cạnh chai chính. Một số được gọi là rượu thứ hai, nhưng nguồn nho, cách chọn lô và mục tiêu hương vị không giống nhau ở mọi nhà. Đây là cách tìm hiểu thêm nhà làm với ngân sách khác, thay vì coi tất cả là bản giảm giá của chai chính.
Alter Ego de Palmer được làm để có cách thể hiện riêng và dễ tiếp cận khi còn trẻ. Croix de Beaucaillou, Carillon d’Angélus và La Gravette de Certan cũng đáng xem khi tìm rượu từ các điền trang nổi tiếng. Carruades de Lafite mang tên Lafite, nhưng mức giá vẫn rất cao.
Cách thứ hai là tìm vùng kém nổi hơn ngay cạnh vùng lớn. Gattinara cũng làm từ Nebbiolo như Barolo, chai Nervi Conterno Gattinara Vigna Valferana giá chừng 3 triệu. Nhà làm Brunello thường có thêm Rosso di Montalcino trẻ hơn, uống sớm hơn, như Poggio di Sotto Rosso di Montalcino.
Điều đầu tiên là nơi trồng nho. Ở Pháp và Ý, nhiều vùng có bảng xếp hạng làng, vườn hoặc điền trang, và tên hạng được in trên nhãn. Điều thứ hai là nhà làm rượu. Một nhà giỏi ở Bourgogne có thể bán chai cấp làng đắt hơn chai Grand Cru của nhà khác. Điều thứ ba là sản lượng nhỏ và cách làm tốn công, như ủ lâu trong thùng gỗ hay chỉ ra rượu vào năm tốt.
Xếp hạng 1855 chia các điền trang Médoc cùng Haut-Brion thành năm hạng. Hiện hạng nhất gồm năm tên tuổi, trong đó Chateau Lafite Rothschild và Chateau Latour ở Pauillac. Đây là xếp hạng điền trang, khác cách xếp hạng từng vườn ở Bourgogne.
Ở Côte d’Or thuộc Bourgogne, Grand Cru thường mang tên vườn như Échezeaux, Clos de Vougeot hay Mazis-Chambertin. Premier Cru thường ghi tên làng, chữ 1er Cru rồi tên vườn. Cách đọc này cần đặt đúng vùng, tránh áp dụng máy móc cho mọi nhãn Bourgogne.
Chai cấp làng mang tên như Pommard, Meursault hoặc Vosne-Romanée, đôi khi kèm tên một mảnh vườn. Pinot Noir và Chardonnay là hai giống chủ đạo của Bourgogne. Nhãn vùng thường nhấn vào địa danh hơn tên giống, nên đọc tên làng sẽ giúp xác định loại rượu.
Tên nhà, vùng, hạng và niên vụ là những thông tin cần đặt cạnh nhau khi so giá. Hai chai cùng mang tên làng vẫn có thể thuộc hai hạng vườn khác nhau.
| Người được biếu | Chai để biếu | Điểm dễ được nhận ra |
|---|---|---|
| Người thích Bordeaux | Chateau Pichon Longueville Comtesse de Lalande, Cos d Estournel | Hai điền trang hạng nhì 1855 dễ được nhận ra |
| Người thích Shiraz hoặc Cabernet | Penfolds Magill Estate Shiraz, Dominus Estate | Hai phong cách cần đối chiếu theo món ăn |
| Người mê vang Ý | Gaja Sori Tildin Barbaresco, Bruno Giacosa Falletto Barolo | Hai nhà nổi tiếng của Piemonte |
| Người thích champagne | Krug Grande Cuvée, Louis Roederer Cristal | Champagne mở được ngay trong buổi tiệc |
| Người sưu tầm | Chateau Lafite Rothschild, Faiveley Mazis Chambertin Grand Cru | Tên điền trang và tên vườn người sưu tầm nhận ra ngay |
Mua biếu nên hỏi người nhận thích dòng nào và định mở ngay hay để dành. Người thích vang trắng chưa chắc muốn đổi sang Barolo dù chai đỏ đắt hơn. Niên vụ có tuổi cũng chỉ đáng chọn khi nguồn gốc và cách cất được làm rõ.
Bảo quản tốt giúp giữ tình trạng chai trước lúc mở. Việc gạn bình lại phụ thuộc tuổi, cặn và mức độ rượu đã bộc lộ hương. Hai việc này cần xem riêng, không phải chai đắt nào cũng cần cùng một cách xử lý.
Nơi cất cần tối, mát và giữ nhiệt độ ổn định. Với nút bần tự nhiên, đặt nằm là cách bảo quản quen thuộc khi giữ lâu. Tránh phòng ban ngày nóng rồi ban đêm lạnh đột ngột, vì biến động kéo dài ảnh hưởng quá trình phát triển của rượu.
Tủ vang là lựa chọn thực tế khi dự định cất nhiều năm trong khí hậu nóng. Chai chờ mở trong thời gian ngắn cần tránh bếp, cửa sổ và nóc tủ lạnh. Ngăn mát dùng tạm cần hạn chế mùi thức ăn và tránh để rượu bị đông.
Sau khi mở, rót thử một ít để xem rượu đã thơm rõ chưa. Gạn bình giúp tách cặn hoặc tăng tiếp xúc với không khí, nhưng không nên ấn định một hai tiếng cho mọi Bordeaux hay Barolo. Chai già cần thao tác nhẹ và theo dõi hương, vì có chai thay đổi nhanh.
Nút bần chai già dễ gãy, nên dụng cụ hai lưỡi kẹp là một lựa chọn khi người mở quen dùng. Champagne cần làm lạnh trước lúc khui và mở chậm. Ly vang trắng giúp cảm nhận hương, còn ly cao thon nhấn vào dòng bọt, tùy cách thưởng thức.
Chai càng nổi tiếng càng dễ bị làm giả, nhất là Bordeaux hạng nhất và các chai Bourgogne giá chục triệu. Bạn so niên vụ trên nhãn với hộp và giấy tờ, xem màng bọc nắp còn nguyên, không có vệt rượu khô quanh cổ chai. Với chai đã có tuổi, mực rượu tụt sâu xuống vai chai là dấu hiệu rượu từng bị nóng hoặc nút đã hở.
Chai nhập chính ngạch có tem dán trên thân hoặc cổ chai, kèm một nhãn phụ in tiếng Việt. Người giao sẽ đợi bạn mở hộp soát xong rồi mới thu tiền. Giao nhầm niên vụ hay nhầm điền trang, bạn được hoàn tiền, cửa hàng gánh phí chở cả hai lượt, và hoá đơn VAT được xuất khi bạn cần, tất cả ghi ở cam kết chính hãng. Với chai đắt mua nơi khác, ảnh chụp nhãn, nắp và mực rượu gửi qua Zalo sẽ được nhân viên xem giúp không tính phí.