Rượu Matsui Whisky Tottori, Sakura Cask Và Gin Hakuto

Hiểu các dòng Matsui từ nhà cất Kurayoshi

Matsui Shuzo là công ty lập năm 1910 ở thành phố Kurayoshi, trước kia làm sake và nấu shochu. Tới năm 2015 công ty mới có giấy phép cất whisky. Nhà cất Kurayoshi dưới chân núi Daisen dùng 2 nồi đồng Nhật cho whisky, còn 3 nồi alembic Bồ Đào Nha chủ yếu để cất gin và brandy.

Matsui dùng nước ngầm gắn với núi Daisen, được giới thiệu là nước mềm, tức ít canxi và magie. Nước tham gia vào sản xuất và hạ độ cồn trước đóng chai. Kurayoshi có chênh lệch nhiệt độ theo mùa, ảnh hưởng cách rượu tương tác với thùng. Điều đó không thể quy thành một số năm tuổi tương đương với whisky Scotland.

Với The Matsui, thùng là một điểm để phân biệt sản phẩm. Sakura Cask dùng gỗ anh đào, Mizunara Cask dùng sồi mizunara, còn The Peated thay đổi cả phần mạch nha được sấy khói. Nhà vẫn có các dòng dùng thùng bourbon hoặc sherry. Những tên này giúp chọn hướng hương trước khi nhìn hình thức chai.

Matsui Shuzo có nhiều tên dòng, dễ khiến người mua tưởng là nhiều hãng khác nhau. The Matsui, The Kurayoshi, The San-In, The Tottori và The Daisen đều là dòng rượu của cùng công ty này. Tên dòng không phải nơi cất, nên chai mang tên The Tottori không có nghĩa toàn bộ rượu đều cất trong tỉnh Tottori.

Single Malt, Pure Malt và Blended trên nhãn Matsui

The Matsui ghi Single Malt và được hãng giới thiệu cất tại Tottori. The Kurayoshi dùng tên Pure Malt, còn The San-In và The Tottori có các bản ghi Blended. Đọc đúng các chữ này giúp nhận diện thành phần trước khi chọn theo gỗ thùng. Tên Kurayoshi trên một dòng và tên nhà cất Kurayoshi không tự là cùng thông tin về nguồn rượu.

Hiệp hội JSLMA đưa ra chuẩn ghi nhãn Japanese Whisky từ năm 2021, với giai đoạn chuyển tiếp đến năm 2024 cho thành viên áp dụng. Chuẩn bao gồm yêu cầu sản xuất và thời gian trưởng thành tại Nhật. Khi chọn whisky Nhật, hãy đối chiếu nguồn rượu và cách làm của phiên bản định mua, không chỉ dựa vào hình Nhật Bản hoặc địa chỉ công ty trên nhãn.

Các số 40%, 43% hoặc 47% chỉ độ cồn, khác số năm tuổi nếu được ghi. Các bản không công bố tuổi vẫn có thông tin về kiểu rượu, thùng và cách làm để chọn. Không nên đoán tuổi từ giá, vị đắng hoặc màu. Điều cần xác định là mình muốn một hướng hương hay một niên hạn cụ thể.

So sánh ba dòng whisky The Matsui, The San-In và The Tottori

Single malt là rượu làm từ mạch nha tại một nhà cất. Blended whisky phối malt với grain, còn tên Pure Malt chỉ phần whisky mạch nha mà không có grain. Các loại này khác nhau về thành phần và nguồn rượu, không phải ba bậc chất lượng cố định. Ở Matsui, chúng còn gắn với các tên dòng riêng.

Sakura, Mizunara và Peated cùng đóng 43% và ở khoảng 3 tới 3,5 triệu. Chọn hai bản đầu để so ảnh hưởng của gỗ, còn Peated dành cho người muốn hương khói. Các bản blended nằm thấp hơn về giá, tạo hướng chọn khác cho highball hoặc đồ pha dùng trong bữa ăn.

The Matsui Sakura Cask ủ thùng gỗ anh đào

Ba bản The Matsui là single malt cất tại Tottori, đóng 43%. Sakura Cask dùng thùng gỗ anh đào và nước gắn với núi Daisen. Mô tả của hãng nhắc tới mạch nha, chút đắng rồi vị ngọt thoảng gợi hoa anh đào. Đây là hướng hương để so với sồi mizunara, không phải whisky pha siro anh đào.

Sakura trong tên chỉ chất liệu thùng, khác việc ngâm hoa vào rượu. Chi tiết này tạo một câu chuyện rõ khi chọn quà cho người quan tâm cách làm whisky Nhật. Với người thường thích hương gỗ quen thuộc của bourbon, nên so thêm bản Ex-Bourbon thay vì chọn Sakura chỉ vì liên tưởng đến hoa.

The Matsui Mizunara Cask và The Peated

Mizunara là loại sồi của Nhật được dùng để làm thùng. The Matsui Mizunara Cask có chút đắng ở đầu vị, sau đó ngọt dịu và hậu vị kéo dài theo hãng. Người thích tìm hiểu gỗ thùng sẽ có hai hướng để so là Mizunara và Sakura. Tên gỗ giúp nhận diện cách làm, không cho biết số năm rượu đã ủ.

Mạch nha của The Matsui The Peated tiếp xúc với khói than bùn trong giai đoạn sấy, rồi rượu được ủ sồi trắng. Than bùn hình thành khi thực vật tích tụ và phân hủy qua thời gian dài, khi cháy tạo hương khói bám vào mạch nha. Dòng này mở bằng hương quả chín, sau đó khói hiện rõ hơn. Nên chọn khi người nhận đã biết mình thích hương khói.

Whisky pha The San-In và The Tottori để pha highball

Highball là ly phối whisky cùng soda, phục vụ trong cốc cao với đá và thường dùng cùng đồ ăn ở Nhật. Với các bản blended, Matsui phối malt và grain rồi trưởng thành, đóng chai theo từng dòng. Nhà nhập khẩu Skurnik cho biết một số bản phối dùng nguồn whisky từ đối tác tại Nhật. Thông tin này cần gắn đúng sản phẩm, không suy cho mọi chai mang tên công ty.

The San-In và bản Ex-Bourbon Barrel

Matsui The San-In dưới 1 triệu, đóng 40%, có hương vani nhẹ và nét lê ở cuối vị. Cách làm dùng thùng sồi trắng, tạo dòng blended để thử với soda hoặc uống cùng đá. Với 35ml whisky mỗi ly, chai 700ml cho khoảng 20 phần pha. Tỷ lệ soda sẽ quyết định độ loãng theo khẩu vị.

Ex-Bourbon Barrel chỉ thùng từng chứa bourbon Mỹ. The San-In Ex-Bourbon Barrel đóng 43%, được hãng mô tả thiên về hương trái cây tươi gợi lê hơn vị ngọt. So với The San-In thường, mức chi tăng lên gần 2 triệu. Khác biệt đáng tìm nằm ở dòng và cách dùng thùng, không chỉ ba điểm phần trăm cồn.

Để làm highball, làm lạnh whisky, soda và ly trước khi pha. Cho đá đầy ly, thêm khoảng 35ml rượu rồi rót soda lạnh và khuấy nhẹ. Món chiên hoặc nướng tạo cách dùng trong bữa, với lượng soda điều chỉnh theo vị đồ ăn. Không cần tăng phần rượu chỉ để ly có mùi đậm hơn.

The Tottori Ex-Bourbon Barrel cũng là blended ở 43%

Matsui The Tottori Ex-Bourbon Barrel phối malt và grain, ủ trong thùng bourbon rồi đóng 43%, ở mức gần 2 triệu. Hãng nhấn vào hương từ loại thùng này. Tuy có các thông số gần The San-In Ex-Bourbon, chúng vẫn là hai tên sản phẩm khác nhau. So cùng lượng rượu và soda giúp nhận ra dòng mình muốn dùng thường xuyên.

Gin Hakuto và rượu mơ Matsui Umeshu Whisky

Hakuto là gin có hương thảo mộc, còn Umeshu Whisky là rượu mơ dùng nền whisky. Chúng mở thêm hai cách chọn khi người nhận không tìm một chai single malt để uống riêng. Gin cần được xem theo thành phần tạo hương và công thức pha, trong khi umeshu có vị chua ngọt của mơ.

Gin The Hakuto và Hakuto Premium

Gin là rượu cất có hương bách xù làm chủ đạo. Gin Matsui The Hakuto lấy lê, đặc sản của Tottori, làm điểm nhấn, thêm hạt mùi, vỏ cam, vỏ yuzu, gừng Nhật, trà xanh, hoa anh đào và tiêu đen, đóng 40%. Hãng tả vị cam chanh tươi đi cùng lê ngọt, cuối ngụm cay nhẹ của tiêu.

Hakuto dùng cùng tonic và một lát lê mỏng để giữ liên hệ với nguyên liệu của Tottori. Gin Matsui The Hakuto Premium đóng 47%, thêm năm thành phần vào công thức chín thành phần của bản thường. Đây là dòng để thử khi muốn hương phức hợp hơn trong Martini hoặc uống cùng đá. Nhóm gin có thêm London Dry và các kiểu khác để so.

Matsui Umeshu Whisky có vị mơ trên nền whisky

Matsui Umeshu Whisky dùng mơ Nhật cùng nền whisky, đóng 14%. Vị chua ngọt của mơ đem lại cách dùng với đá hoặc soda khác ly whisky thông thường. Nhà còn có bản dùng nền brandy, nên cần đọc chữ Whisky hoặc Brandy trên nhãn. Nhóm rượu mơ giúp so thêm các nền rượu và mức ngọt khác nhau.

Chọn Matsui theo ngân sách và người nhận

Với Matsui, nên chọn loại rượu trước rồi mới đặt ngân sách. The San-In cho highball, Hakuto cho gin tonic, Umeshu Whisky cho người thích vị mơ, còn ba bản The Matsui dành cho việc tìm hiểu single malt. Nhờ tách như vậy, quà tặng bớt phụ thuộc vào việc nhãn nào trông nổi bật nhất.

Trong quà Tết, Sakura Cask có câu chuyện gỗ anh đào, còn The Peated dành cho người thích khói. Bộ ba chai 200ml của hãng giúp thử các hướng này trong cùng quy cách nhỏ. Khi đặt, đọc đủ dung tích để đối chiếu với chai 700ml, vì giá cả bộ nhỏ không nên so trực tiếp như một chai lớn.

Kiểm tra đúng dòng Matsui khi nhận hàng

Vỏ và nhãn các dòng Matsui khá giống nhau. Lúc nhận, bạn đọc tên dòng, chữ Single Malt hay Blended và độ cồn 40% hay 43% trên nhãn chính, rồi so với nhãn phụ tiếng Việt cùng tem nhập khẩu. Ba bản The Matsui dễ lẫn nhất vì chỉ khác chữ Sakura, Mizunara hay Peated.

Người nhận có quyền mở hộp xem chai rồi mới thanh toán. Lỡ giao nhầm Sakura thành Mizunara, bạn trả lại và nhận đủ tiền chai lẫn phí vận chuyển hai chiều, như cam kết chính hãng. Đơn của công ty có xuất hoá đơn VAT nếu bạn dặn trước. Còn chai Matsui ai đó tặng mà bạn chưa rõ nguồn, cứ gửi ảnh hai mặt nhãn qua Zalo để được xem hộ, không tính phí.

Whisky và gin Matsui đã mở cứ dựng chai đứng, vặn kín nắp, cất xa nắng. Rượu mơ chỉ 14% nên mở rồi thì để ngăn mát và uống dần sớm hơn whisky.